9 Eylül 2020 Çarşamba

Bir kitaptan notlar - Alibaba' nın Dünyası - Porter Erisman

A101 den 3,5 Tl ye aldığım bu Kitabı  okumak zor gelir ise, yazarın Yangtze' de ki Timsah belgeselini izleyebilir yada kitap hakkında çıkardığım aşağıdaki notlara göz atabilirsiniz. 

Keyifli okumalar.

Jack Ma  - Alibaba kurucusu : 

- "Ben %100 ' Çin malıyım'. İngilizce' yi kendim öğrendim. ve teknoloji hakkında hiç bir şey bilmem.

-Alibaba' nın ayakta kalmasının nedenlerinden biri bilgisayarlar hakkında hiç bir şey bilmememdir.

- Hayallerinize inanın, iyi insanlar bulun ve müşteriyi memnun ettiğinize emin olun. Çin' e  profesyonel yöneticiler yollayan bir sürü Amerikan şirketi gördüm. Onlar Amerika' da ki patronlarını memnun ediyorlar ama Çin' li müşteriyi değil ve böylece başarısız oldular.

Jack Ma' nın bu sözlerini salonda bulunan Amazon CEO' su Jeff Bezos hızlı hızlı not alıyor idi. Yıl 2006

7 Ay sonra ise WSJ ye Jeff Bezos verdiği bir röportajda "Çinli müşterilerini memnun etmek yerine Amerikalı patronları memnun etmeye uğraşmanın bir hata olduğunu" gördüklerini açıklıyor idi. Anlaşılan Jeff, Jack' den bir şeyler öğrenmiş idi.

----

Dünya genelinde ki Alışveriş web sitelerinin ülke bazında cirolarını karşılaştırırken, O ülkenin milli geliri ve İnternet kullanıcı sayısı özellikle dikkate alınmalıdır. Alibaba' nın ilk başarılarının 6.800_$ milli geliri olan ve insanların %25 inin internete erişimi olduğu bir zamanda gerçekleştiğini görmek gerekli

---

Jack ma, Üniversiteye giriş sınavlarında 2 kez başarısız olmuş. Ama anı yakalayan, doğru zamanda ki doğru kişi olabilmişti.

---

Ufak tefek olan Jack in görünüşü ile ailesi ve akranları alay ederdi.. Görünüşü ile alay edilmesinin ve akranları tarafından zorbalık görmesinin genç bir kişinin öz güvenini yıkacağını  düşünürsünüz. Ama Jack' in durumunda nedense bu ona güç verdi. 

---

Jack gençlik zamanlarında yabancılar ile iletişim kurmaya çalıştı. Onlarla arkadaş oldu. Hatta bir Avustralyalı aile sayesinde yurt dışına bile gitti ve "Çince ders kitaplarında dış dünya ile ilgili öğrendiği her şeyin yanlış olduğunu" gördü. 

---

Öğretmen olarak Kitaplardan öğrendikleriniz ile gerçek hayat tecrübelerinizin öğrencilerinize katkısı farklı olacaktır. 

---

İnternet erişimi olmayan bir bölgede, Çinli firmaların dış dünyaya tanınması için onlara ingilizce web sayfası yapmış. Bu sayfaların var olduğunu  Çinli firmalara ispatlamak için sayfaların çıktısını Amerika' da ki arkadaşından alıp kendisine kargo ile göndermesini istemiştir. 

---

Çin gibi bir yerde Hükümet bürokratları Küçük işletmeleri kontrol etmek için internette bir şeyler yapmasına göz yumdular ama Jack küçük işletmeleri güçlendirmek için interneti kullandı ve Alibaba bu felsefe ile başardı. 

---

Şirketin adının Alibaba olması küçük işletmelere "açıl susam açıl" diyerek onların internet aracılığı ile yeni fırsatlara yelken açabilmeleri içindir. 

---

Jack, iç güdülerine ve cesaretine dayanarak çabuk karar veren biridir. Bununla beraber kendisi ve şirketin diğer kurucularının şirketin bir sonraki seviyeye taşınabilmesi için gereken iş tecrübesine sahip olmadığının da farkındadır ve onlara şirkette kıdemli yöneticiler olmayı beklememeleri gerektiğini açıkça söylemiştir. 

Sonuçta ise sıkı çalışma, kendi kendini yetiştirme ve yeni fikirlere açık olma sayesinde Jack ve kurucu ortakları ilerlediler ve CEO' lar ve üst düzey yöneticiler olacak kadar gelişerek kendilerini bile şaşırttılar.

Bu ; internet gibi hızlı gelişen bir ortamda uzmanlar olmadığını ve yetenek bulmak için bakacağınız ilk yerin ayna ve mevcut ekibinizdir tezini güçlendirmektedir. 

---

Çinli şirketlerde gayri resmi yapılanma en az organizasyon şeması kadar önemlidir. Eğer Çin' li bir şirkette çalışacaksanız, Şirketin stratejisine odaklanmadan önce takım arkadaşlarınızı tanımalısınız. 

---

* meritokrasi :   Yeteneğe ve kişilerin bireysel üstünlüğüne yani liyakate ve insan atama üzerine kurulu sistem.

---

Alibaba' nı  stratejisi ilk başta para kazanma odaklı değil idi. "Sitemiz bedelsiz çünkü yeni üyeler kazanmak istiyoruz. Üyelerimiz para kazandığında biz de para kazanacağız" diyordu.

Elbette aklında bazı para kazanma yöntemleri var idi. Ama yatırımcılarına böyle söyleyerek onları kısa sürede para kazanmayı beklememeleri konusunda ikna etmeye çalışıyor idi ve bu işe yaradı.

---

Alibaba' nın hemen hemen her ülkeden katılan 200 bin kayıtlı üyesi olduğunda Jack, "Bu iyi bir başlangıç ancak aslında sadece hayallerimizin başlangıcı" diyerek yeni hedefin 1 milyon üye  olduğunu duyurmuş idi. İnsanları motive etmenin güzel bir yolu. 

---

Jack : İnternet çağında, insan bir tavşan kadar hızlı koşmalı ama bir kaplumbağa kadar' da sabırlı olmalı. İnternet çağında yanlış bir karar bile karar verememekten daha iyidir.

---

Jack' i 2000 yılının baharında Berlin' de ki  bir konferansta sadece 3 kişi dinlemeye gelmiş idi. Ama o buna rağmen yine coşku ile konuşmuş ve ardından kendi ile gelen ve morali bu durumdan dolayı oldukça bozulan arkadaşlarına, "merak etmeyin buraya geri döndüğümüzde salon tamamen dolu olacak" demiş idi. Kendine güven ve iyimserliğin göstergesi.

---

Sürekli konferanslarda ve medya etkinliklerinde konuşan, devamlı yollar da olan ve şirketin günlük faaliyetlerini yönetemeyen bir CEO' nun herkesten fazla bir COO' ya (operasyon direktörüne) ihtiyacı vardır. Çok hızlı büyüyen şirketlerde oluşan liderlik boşluğunu ve kaos' u önlemenin bir yolu budur. COO şirket için sert bir omurga sağlamalı, şirketi kontrol dışı büyümekten alıkoymalı.

---

Başarılı platformlar ancak uçtan uca çözümler suna bilenlerdir.  Platformumuzda tek tuş ile alıcı ve satıcılarınızın tüm sorunlarını çöze bilmelisiniz. 

---

Eğer şirkette işler ters gitmeye başladı ise "hayalinizi gerçekleştirmek" ve "şirketi yeniden büyütmek" için  gerektiğinde kesinti yapmanız gerekebilir. Bunu açıkça ifade edebilmelisiniz. Eğer bu kesinti bir işten çıkarma olacak ise bunları çalışanlarınıza ifade ederken " bir gün şirket sağlığına kavuştuğunda tekrar size ikinci bir şans verebiliriz" demek daha kolay olacaktır.

Küresel rakiplere kıyasla daha düşük bütçeli ve yerel bir firmanın kriz zamanlarında ucu ucuna bir bütçe ile yaşaması ve işleri devam ettirmesi daha kolaydır.

---

Çalışanların değerlendirilmesinde  4 kişi bulunmaktadır. Çalışan, Çalışanın amiri, Çalışanın amirinin amiri ve İnsan kaynaklarını temsil eden bir kişi.  Ayrıca değerlendirmede puanın %50 si hedeflere ulaşmada ki performanstan kalanı ise çalışanın Alibaba' nın temel değerlerine ne kadar sadık kaldığından gelecektir.

---

Çalışanların kurumda yükselmek istemeleri doğaldır. Ama yöneticilik ve uzmanlık ayrı konulardır. Kurumda yönetici olarak yükselmek isteyenler için bir yönetici kulvarı, uzman olarak yükselmek isteyenler için ise bir uzman kulvarı tanımlandı.

Böylece işinde uzman olan yüksek performanslı bir kişiyi yönetici kademesine terfi ettirmediler. Çünkü her yetenekli uzman' ın iyi bir yönetici olamayacağını fark etmişlerdi. 

----

Anka kuşunun kuyruğu olmaktansa, tavuğun başı olmak daha iyidir. (Girişimcilerin felsefesi)

---

Reklam bütçeniz yok ise bedelsiz tanıtım için halka ilişkilere odaklanırsınız.

----

Eğer çalıştığınız şirketin sizin maaş yükünüzü artık kaldıramadığını fark ettiğinizde ; 

"İzine ayrılıp bazı hayallerimi (tatil, dünya gezisi vs.) yerine getirmeme ve sonra geri dönüşümde bana göre daha büyük bir görev var mı? diye bakmamıza ne dersiniz?" diyebilirsiniz.

---

Girişiminiz için başlangıçta para kazanmak değil, müşteri çekmek öncelikli olmalı. Yeteri kadar müşteriniz olduğunda para kazanmanın da bir yolunu mutlaka bulursunuz. 

---

Google Guys :  Google kurucuları, Larry Page ve Sergey Brin için kullanılan kelime.

---

Bir toplantıya davet edildi iseniz öncelikle dinleyin. Bütün kartlarınızı başlangıçta açmanıza gerek yok. Google ile yapılan bir toplantıda fark ettik ki bizi sorulara boğdular ve her şeyi öğrenmeye çalıştılar. Yani Google' lanıyorduk. Alibaba Google ekibinin, bilgi koparmak ve nihayetinde bize karşı kullanmak için görüştüğü bir dizi şirketten biri idi. 

---

Alibaba kendini bir İnternet  şirketi değil, hizmet şirketi olarak tanımlıyordu.

---

Google Çin' de arama sonuçlarının başlangıçta filtrelemeden görünmesini, Çin hükumeti talep ettiğinde o arama sonuçlarının silinmesini düşünmüş idi. Ama Jack bunun Çin' de uygulanamayacağının Google a şu örnek ile söyledi. 

"Hükumetin bakış açısına göre bu, sizin bir ülkeye girmenize, sokaklarda yürümenize, etrafa çöp atmanıza ve polisin sizi takip edip, arkanızdan çöpleri toplamasına benzer." yani bunu asla kabul etmezler.

---

Jack, Ebay' ın Çin' de kendinin en büyük rakibi olmasına karşı şunu ifade etmiş idi :  "Ebay gibi büyük bir rakibimiz olduğu için şanslıyız. Bu tıpkı Michael Jordan' a karşı basketbol oynama fırsatı bulmamız gibi bir şey"

Çinli insanlar, soğuk minimalist arayüzler yerine sevimli ikonlar ve yanıp sönen animasyonları daha insani buluyorlar. Bu da eBay' in Çin başarısızlığının nedenlerinden biridir. 

---

Yerelde uluslararası bir rakibi yenmek için onunla okyanusta değil, nehirde savaşmalısınız. Cephe' yi kendi üstün olduğunuz yerel yetenekleriniz ile sınırlı tutup, Uluslararası rakip' e o alanda kafa tutabilirsiniz. Bunu medya üzerinden de köpürterek uluslararası rakip üzerinden bilinirliğinizi artırabilirsiniz. 

----

Çinde faaliyet göstermek demek daha çok sahtekara sahip olmak demektir.

---

Jack büyüleyici ama öngörülemez biri idi. Hayal etmediği şeylerin asla olmayacağını iyi biliyordu.

---

İyi bir tecrübe sunmayan bir ürünü iyi pazarlamak yeterli değildir. Günün sonunda batacaktır.

---

Bir sitenin kullanıcılarından ücret alarak bir gelir üretebilirsiniz. Bu kanıtlanmış bir modeldir. Ama pazar çok daha büyük ve siz bunu ispatlamak istiyorsanız öncelikle rakibinize karşı ücretsiz bir iş modelini benimsemeli, pazarın büyüklüğünü göstermeli, içeriye müşterileri almalı sonrasında kar' a odaklanılmalıdır. 

---

Her şey de  başarılı olamayabilirsiniz. Bazen yeterince başarılı olmanızda yeterlidir.

---

Halka açılmak benzin istasyonunda durup yeniden yakıt almaya benzer. Önemli bir dönüm noktasıdır, ancak son varış yeriniz değildir. 

---

Hızlı büyüyen genç ve yenilikçi bir şirkette çalışmak, biraz maraton koşmaya benzer. Bu, inişlerle ve çıkışlarla dolu bir dayanıklılık testidir. Bazen vazgeçmek istersin. Bazen de rüzgarı arkanda hissedersin. Seni zihnen fiziken ve duygusal olarak sınırlara iter. Her zaman yüzde yüz adanma ister ve hız sabitleyici gibi bir şey yoktur. 

---

Alibaba grubundaki bazı işletmeler

https://www.alibaba.com/:  Uluslararası toptan satış piyasasıdır.

https://www.1688.com/ (Alibaba Çin) : Alibaba' nın gizli mücevheridir ve Çin dışında pek az bilinir. Çin' de ki yurtiçi toptancı piyasa arasında kullanılır. 

https://taobao.com/  . Çin' in en büyük tüketiciden tüketiciye piyasasıdır. 

https://www.tmall.com/ : Çin içinde büyük ve itibarlı toptancıların ürünlerini Çinli perakendecilere ulaştırmalarını sağlayan site.

https://ju.taobao.com/ : Groupon tarzı, grupların belli hacimler için satıcılar ile pazarlık yapmasını da sağlayan site.

https://www.aliexpress.com/  : Çinli satıcılar ile uluslararası pazardaki tüketicileri birbirine bağlayan site

Ant finansal hizmetler (Alipay ...) , Lojistik, Medya ve eğlence, Diğer destek hizmetleri

---

Teknoloji yolu, güneşi kısa bir an için gören, sonra yeni teknolojiler ve girişimciler tarafından sollanan başarısız şirketlerin süprüntüleri ile doludur.

---

Jingdong :  Amazon benzeri bir yapısı olan Çin merkezli e-ticaret sitesi

Tencent :  Sosyal ağlardan mesajlaşmaya,çevrim için oyuna kadar hizmetler veriyor.

Bunlar Alibaba ile beraber Çin B2C e-ticaret piyasasının %75 ini temsil ediyorlar.

---

Taobao sayesinde insanlar doğdukları köylerinden e-ticaret fırsatlarını yakalayıp ürettiklerini pazarlayabildiler. Bu tür bazı köyler' de ticaret hacmi 1.6 milyon $ ı aştı ve bunlara Taobao köyleri adını verdiler. Bu köyleri yoksulluktan çıkarmaya yardımcı oldu. 

---

Alibaba' nın inancına göre  her zaman, müşteriler birinci, çalışanlar ikinci ve yatırımcılar üçüncü sıradadır.

---

En iyi olmak ilk olmaktan daha önemlidir. 

Girişimciler sıklıkla bir fikir üretirler ama "bunu birinin zaten yaptığını" öğrenince korkarlar. İlk olmak her zaman insanların düşündüğü kadar önemli değildir. eBay Çin pazarında birinci idi ve yöneticiler ilk hamle yapan olmanın onları zafere ulaştıracağına inandılar. Ama Taobao sadece daha iyi bir ürün geliştirerek uzun vadede galip geldi.

----

Rakibinin gücünü ona karşı kullan

Rakibi halkın önünde açık bir söz dalaşı ile meşgul ederek, müşterilerinizin sizin hakkında bilgi sahibi olmasını sağlayabilirsiniz. 

---

Sıçrayarak ilerle

ABD ve Avrupa son bir kaç yüzyılını bir perakende altyapısı kurmak için harcamıştı. Çin' in ticari altyapısı, perakendecileri önce geniş çaplı bir çevrimdışı perakende altyapısı kurmaksızın, doğrudan çevrimiçine sıçramalarını sağlayabildi. 

---

Girişimciler sorunlardan şikayet etmezler onları çözerler. Problem çözmek girişimciliğin özüdür. 

---

Hatalar üzerinde durma. 

Jack sık sık "Alibaba ve 1001 hata" adlı bir kitap yazacağı konusunda şaka yapar. 

Her girişimcinin sahip olması gereken iki büyük özellik dirençlilik ve unutkanlıktır.

Hatalar başarının yan ürünüdür.

Bir hata yaptığın için seni suçlayamam ama hiç bir şey yapmadığın için suçlarım. 

---

Kaçınılmazı ertelemek her zaman işe yaramaz. Krizi daha da derinleştirebilir.

---

Ekibin patron için değil hedef için çalışmasını sağla. Ekibi o hedefin peşine düşmeye teşvik et. Bu, çalışanların enerjilerini patronu memnun etmeye çalışmaları durumunda ortaya çıkan politik iç çatışmaları minimize eder ve herkesi iş ve hedef odaklı tutar.

---

Ekip kurarken, yıldız oyuncu koleksiyonu değil, Uyumlu bir ekip toplamak daha  önemlidir. 

Bireyler birlikte iyi çalışmalıdır. Bir ekibin içinde hiç yıldız oyuncu olmamasına rağmen birlikte iyi çalışırlar ise tahmin edebileceğinizden çok daha fazlasını başaracaklardır.

---

Zenginliği yay

Jack öz sermayesini 17 kurucu ortağı ile paylaşmış, şirketin her seviyedeki çalışanına da performans ve hisse senedi opsiyonları ile gelir vermeyi taahhüt etmiştir. Böylece paylaşılan sahiplik duygusu ile ekibin bazı sert fırtınaları savuşturabilmek için birleşmesini sağlamıştır.

---

Çin' de İnovasyonun Canlı ve iyi olduğunu kabul etmelisiniz.

Çinliler harika taklitçidirler ama büyük yenilikçiler değillerdir. Alibaba eBay' ın bir kopyasıdır diyenler bile çıktı. 

Bunu söylemek Steve Jobs' un iPhone fikrini Alexander Graham Bell' den kopyaladığını söylemeye benzer. Alibaba' nın ekosistemi bir çok yönden eBay ve Amazon' a benzemez. 

---

Düzenlemelerin olmadığı yada hükumetin yavaş ilerlediği piyasalarda, Önce hareket edip böylece düzenleyicileri zorlamak elzem olabilir. Bu sosyal yararları olan bir hizmet sunmak için düzenleyicileri ve sınırlamaları zorlamayı gerektirecektir. Girişim bunlara karşı atik ve cesur olmalıdır.






1 yorum: