SİLİKON VADİSİ’NDE 5 GÜN
Bu yazıyı yazmaya başlamadan önce Google’ da şöyle bir arama
yaptım. “Silikon vadisi” için 392 bin, “Silicon Valley” için ise 45 milyondan
fazla sonuç geldi. Bunların içinde birçok Türkçe kaynak ve dokümanda var. Hakkında birçok Sinema filmleri, TV dizileri çekilen,
araştırmalar yapılan ve kitaplar yazılan bir yer hakkında daha ne söylenebilir
ki diye düşünmedim de değil.
Sonunda bu kısa sürede
edindiğim izlenimlerimi “bize bilgi verenlerin” cümleleri ile yazmaya
karar verdim. Öncelikle orada bizim için mükemmel bir program hazırlayan Umut
Yıldırım’ a , Erciyes Teknopark’ da her biri birbirinden güzel işler yapmış
olan yol arkadaşlarıma ve Erciyes Teknopark yönetimine bu güzel geziye
verdikleri katkıdan dolayı teşekkür ederim. Aynı gezi ile ilgili kendi
açılarından değerlendirmelerini paylaşan Mustafa Çakmak, Zafer Bolat ve Yaşar
Çelik beyin de yazılarını okumanızı tavsiye ederim.
Silikon vadisi Amerika’ da
bile başka bir örneği olmayan farklı bir ekosistem.
Burada zihin yarışı var.
Bu yarışı kazanmak isteyenlerin öncelikleri ise inanması güç olsa da para
değil, ben dünyayı değiştireceğim ya da farklı bir şeyler yapacağım diye yola
çıkıyorlar. Silikon
vadisinde insanlar fikirlerini daha hızlı geliştirmek için yarışıyorlar, çoğu
aynı fikre sahip olsa bile. Aynı işi yapan başka
firmalar da olabilir ancak siz yatırım alarak onlardan daha hızlı büyüye bilirsiniz.
Paranın ve Zeki insanların
bir arada olduğu bir yerden bahsediyoruz.
Ayrıca başarısızlık da
normal kabul ediliyor. Bir girişimci olarak fikrinizi onlarca kez yatırımcılara
anlatıyorsunuz. Çoğu zamanda onlardan para değil ancak bir takım tavsiyeler
alarak hem yatırımınızı hem de sunumunuzu geliştiriyorsunuz. Eğer yeteri kadar
sabırlı iseniz ve projenize güveniyorsanız, bir nokta da yatırımı da
kapıyorsunuz. Yani tarlanın 100 yerini 1 metre değil’ de 1 yerini 100 metre
kazarsanız suyu buluyorsunuz.
Yeni bir fikri ortaya atıp
bunu yatırımcıya sunarken;
“insanların
görmedikleri bir şeyi isteyip istemediklerini bilemezsiniz” yada
“insanlara
ne istediklerini göstermeden onlar ne isteyeceklerini bilemezler”
mantığı ile
projeler sunuluyor.
İnovasyon
da zordur. İnovasyon;
”İnsanların
sahip olduğu ama bunu bilmediği problemleri çözmektir.”
Burada
“Software eating the World” cümlesi çok kullanılıyor. Gerekçeleri ise şu : Google
Express ile alışveriş ve kargo sektörünün de zarar görmesi bekleniyor. Airbnb
hotel çözümü Hilton dan daha değerli (herkesin kendi evinden bir odayı kiraya
vermesi) Bu şirketin 20 Milyar$ dan daha fazla değeri var. Zipcar araç kiralama
sektörünü tehdit ediyor. Amazon, Wallmart’ I tehdit ediyor. Bu sebeple Wallmart
Silikon vadisine bir ofis açmış ve 2000 çalışana ulaşmış bile. Bu örnekleri
çoğaltmak mümkün.
Silikon
vadisi için şu söylenebilir; Burası bir
şeyi sıfırdan yapmaktansa eskiden yapılmış bir şeyi iyileştirmeyi iyi biliyor.
Eskiden Teknoloji yapıp satıyorlardı şimdi başka sektörlerden rakipleri var.
Dünyada
4800 tane 1B$ ve üzeri geliri olan firma var bunların sadece %8 i 5 yıl içinde
%5 ve üzeri büyümüş. Ve bu şirketler yenilikçiyim diyorlar. Ancak Silikon
vadisinin yıldız firmalarına göre düşük büyüdükleri ortada
Silikon
vadisinde hep 35 yaş altı insanlar yaşıyor.
Startup
dünyanın heryerinde olabilir. Ancak eğer büyüme potansiyeli var ise bi şekilde
silikon vadisine gelecektir. Şeklinde bir tezleri var. Para burada ve burası her yeri yiyecek diyorlar.
MOTİVASYON
Motivasyon
konusuna burada çok önem veriliyor. Burada sürekli motivasyon ile ilgili bir
şeyler duyup görebilirsiniz.
İnsanları motive etmeye uğraşmadan önce işlerini mutlu
olacakları şekilde düzenlemeliyiz. Ofis yerleşim planı, çalışanların hizmetine
sunulacak eğlendirici araç/gereçler, mesai akışı vs ve diğer konularda yenilikçi
çalışmalar var.
Çalışanlarımız için, yetenek farklılığına göre sınıflandırma
yapıp onların Görev tanımlamalarını
netleştirmeli ve gelen Feed back’ leri
dikkatle değerlendirmelisiniz.
Bir kişiye bir iş vermektense birden fazla iş vermek iyidir.
Yazılımcının yaptığı işin tanımlanması ve bu işin öneminin belirtilmesi onu
motive/mutlu edecektir.
Adamın tepesinde dikilip işin bitip bitmediğini sormayın,
bittiğinde duvara yaz deyin. Yaptığı iş hakkında gelen son kullanıcı
görüşlerini kendine iletin bu onu mutlu edecektir.
Eğer dışarıdaki değişim içeride
ki değişimden daha büyük ise işinizde bir sorun var demektir.
Bir yatırımcı sunumu nasıl yapılır?
Yatırımcı’ ya sunum yapmak
burada bir ciddi bir iş olarak görüşüyor. Bir yatırımcı sunumunun olmazsa
olmazları şunlar ;
1.
Ürünün Adı
2.
Problemin tanımlanması
3.
Problem ile ilgili bir takım istatistikler,
piyasa değerleri sunularak problemin çözülmesinin önemi vurgulanır.
4.
Problemin çözümü için uygulanacak metottan
bahsedilir.
5.
Problem ve Pazar tanımlandıktan sonra, bu iş
değerlemeye çalışılır. Yani bu problem çözüldüğünde para kazanılacağı
gösterilir. Ürünün hedef kitle ve pazarı gösterilmelidir.
6.
Farklı örnekler ile fikir yatırımcıya onaylatılmaya
çalışılır. Bu aşamada proposition
(önerme) ve değerleme net ise yatırım gelebilir.
7.
İşin teknolojisinden bahsedilir ve başkaları
tarafından kolaylıkla yapılamayacağı gösterilir. Teknolojinin işe nasıl bir
değer kattığı iyi anlatılmalıdır. Geliştirilen teknoloji bahsedilen iş planları
ile uyumlu olmalıdır.
8.
Gelir modelinden bahsedilir. Para nasıl
kazanılacak -gerekir ise- rakamlar ile gösterilmelidir.
9.
İşin sektör konumlaması yapılır. Rakibimiz yok
demek negatif bir etki oluşturabilir.
1Kuruculardan ve takımdan bahsedilir.
1 Var ise Danışman kadrosu ve önceki
yatırımcılardan bahsedilir.
1 Sonunda ne kadarlık bir hisse için ne kadarlık
bir yatırım istendiği söyleyip bu para ile ne yapılacağı ifade edilir
Sunumun tamamında rakamlardan kaçınıp, etkileyici görseller
kullanılmalıdır. Muhakkak kendinize ve
işinize özgüveniniz olsun. Sorulara net cevaplar verin. Zaten yatırımcı
arayışına çıkmadan önce bu sunumu kendi kendinize yapmalı ve en zor soruları da
kendi kendinize sormalısınız. Eğer sorun yok ise “Yardır gitsin”…
Burada ayna karşısında günde yarım saat sunum
çalışan insanlar var.
Sunumlar için öneri, bir şeye başlarken kesinlikle bir
bahane ile başlamayın.
Mesela sunumun başında bu sunum için sadece 30 dk
hazırlanabildik çok iyi bir sunum olmadı demeyin.
Siz (Girişimci) ne dersiniz onlar (Yatırımcı) ne duyar? Bunu unutmayın..
Girişimci – yatırımcı buluşmalarını bir yetenek avı olarak
düşünebilirsiniz.
Ortamda sadece girişimci/yatırımcı lar yok, bizim gibi
sadece izleyenler olduğu gibi kendi projesi için coder arayanlar da var.
Sunum yaptığımız iş eğer yatırımcının daha önce bulunduğu
bir sektörde ise ve yatırımcı bu işin kendi işine değer katacağını fark eder
ise yatırım yapar. Amerika pazarlamayı ve gösterişi sever. Az cümle ile çok şey
anlatan kısa sunumlar yapmalı. Silikon vadisinde `` goy goy `` satıyor.
Eğer Abd de iş yapmak istiyorsanız ilk işininiz bu işlerden
anlayan bir business development bulmak olsun.
Yatırımcılar genelde risk
sermayedarı olduğundan birçok işe yatırım yapıp bir kaçından iyi para kazanmayı
umuyorlar.
Yatırımcının Soruları ve
tavsiyelerine hazırlıklı olmalı
Öncelikli sorular para ile ilgili
·
Nasıl para kazanıyorsun?
·
Para kazanmadan birinin seni almasını mı
istiyorsun?
·
İstediğin parayı ne yapacaksın? (Ne kadarı
yazılımcı ne kadarı pazarlama vs. için)
·
Seyahat sektöründe yüzlerce firma var senin
farkın ne? (Bir seyahat çözümü için.)
·
Birileri sana bunun iyi bir fikir olduğunu
söyledi mi?
·
Şirketinde bu iş ile ilgili bir co-founder var
mı?
·
Bir sürü uygulama var senin farkın ne? Nasıl
kullanıcıları içeri alacaksın? Teknolojini açıkla. Bu soruya girişimci bu özel
bir soru cevap veremem der ise. Yatırımcı buna karşılık. Ben sana para
vereceğim. Yatırım yapmam için bana anlat der.
·
Yatırımcı şunu anlamaya çalışıyor. Şirketinin
motoru çalıştırmak için geleceği seviye nedir? Yani siteme girecek kullanıcılar
ya da yaptığı iş ile artık şirketinin masraflarını karşılayabileceği ve kendi
kendine büyüyebileceği seviye soruluyor (Zaman ve yatırım miktarı)
Sonrasında ise yatırımcıdan bazı tavsiyeler
dinleyebilirsiniz.
·
Kendine güveniyorsun, fokussun. Ama pazarda neredesin?
Kendini nasıl farklılaştırıyorsun? Anlamadım?
·
Senin bir takımın var mı? Ekibin kimler?
·
Ne kadar para istediğinden emin ol
·
5 yıl içinde bana paramın 10 katını vereceğine
beni ikna et.
·
Bu işe ne
kadar değerleme yaptın?
·
Biz çok para kazanmak ile motive olan
insanlarız. Hiç para kazanmayacak isen yani para kazanma modelin yok ise ancak
1.000.000 kullanıcı isen bu bizi korkutuyor.
·
Patent korumalı diyorsun ancak benim paramı bu
patent ile nasıl koruyacağını izah etmiyorsun daha fazla açıkla.
·
Bu iş çok riskli, kalabalık bir Pazar, Kendini
nasıl farklılaştıracaksın ve bu platforma kullanıcıları nasıl alacaksın hala
net değil. İş planın nedir? Çok para istiyorsun.
Yeni Projeler
İlk etapta sistemin çalışma
derdi ile uğraşmayın sisteme çok kullanıcı gelmesi “istenen bir problem” dir.
Bu problem zaten zaman içinde çözülüyor.
Projede çalışan ekibe hisse daha
çok motivasyon açısından veriliyor.
Yeni projelerde genelde masrafın
%60’ ı geliştirme yapan ekibe gidiyor. Ekibin masrafının azaltmanın en kolay
yolu ise onlara hisse vermek. Burada en küçük bir startup bile ileride borsaya
açılacakmış gibi kuruluyor.
Sisteminiz sunuculara ihtiyaç
duyacaktır. Bunun için önceden ölçekleme
yapmalısınız. Ölçekleme için önce metrikleri belirlemek gerekli buna göre
donanım yatırımı yapılmalı. Böylece iş büyüdüğünde zorlanmazsınız.
Silikon vadisinden bir ürünü
görüp bunu Türkiye pazarı için de yapmak iyi bir fikir olabilir. Buradaki bir
çok yenilikçi projeyi ve aldıkları yatırım miktarlarını gösteren web siteleri
var. Onları takip edebilirsiniz. www.crunchbase.com
Yerel bir projeniz var ise orada
kalın, ancak projeniz Global ise buraya gelmelisiniz.
Silikon vadisinde çalışılan
insanlar çok kaliteli, kim ile iletişimde bulunursanız ondan bir şey
kapıyorsunuz
İşinizi yaptığınız ölçüde mesai
sorulmuyor.
İnsan sürekli aynı şey üzerine çalışmak istemiyor zaten bu
performansı da düşürüyor.
Büyük şirketlerde ilk işe başlayanlara birkaç haftalık iş ve
şirket kültürü ile ilgili eğitimler verilebiliyor.
Bazı büyük şirketler size bir kariyer yol haritası çiziyor.
Eğer başarılı olursanız 10 yıl sonra nerede olacağınızı biliyorsunuz.
Teknoloji Şirketlerin de genelde kod yazan ekip küçüktür.
Eğer ekip kod’ un önemli bir bölümünü yazmış ise onlarda mesai kavramı da
yoktur.
Yaptığınız işler Data driven ve number oriented olmalı. Yani
1. Gün download edip 30. Gün download edenlerin %20 si kalmıyor ise uygulamayı
App Store’ dan silin o proje ile uğraşmayın
CPI<LTV kuralı değişmez. Cost Per Install < Life Time
Value (Sonuçta adamdan kazanılan para)
Abd’ de herkes kendi işini yapıyor.
İlk müşteriniz en büyük müşteriniz olur ise yaptığınız iş
doğrudur.
Burada Matematik hayatın içinde….
Silikon vadisinde iş yapmak için buranın mühendislerini
kullanmak lazım
Silikon vadisi duygusuz insanlar için burada herkes işini
yapıyor. Bu sizin işinize
odaklanmanıza yardımcı oluyor.
Silikon
Vadisi’nde para kolay kazanıldığı için risk sermayesi de fazla.
Burada Toplantıya
geç kalınmaz burada toplantıya geç kalmak adama küfretmek gibidir.
Burada her şeyin saat ücreti var. Yılda en az 100 toplantı
yapan insanların yaşadığı bir yer burası
Silikon vadisinde bir mühendisin maliyeti Türkiye’ nin 5 katı
ancak kalitesi de 40 katı. Çoğu zaman Türkiye’ deki iyi bir üniversiteden mezun
2 mühendisin çıkarttığı iş Amerika lı bir mühendisten daha kötü olabiliyor
Bu ülkede reklam ve hava satıyor. Yani insanları yapacağın
işe inandırabilirsen iyi para var. Start-up firmayı VC (Venture Capital) yada
Avukat satar, kurucu satmaz. Exit yapıp firmayı satan parayı sisteme geri
verir. Burada 1M$ para değil. 1M$ yatırım alıyorsun onu da 6 mühendise /yıllık
veriyorsun zaten para 1 yılda bitiyor. Sonra tekrar yatırımcı arıyorsun.
Girişimciler Ürün vizyonunu, Ekibi, fikri, kullanıcı
sayısını, uygulama biçimini, geliri gösterip yatırım arıyor. Her seride yani
her yatırımcı arayışında şirketin %20 si gidebilir. Yatırımcı karşısında
başarılı olmak zorundasın yoksa adam seni atar. Bazı durumlarda Investor’ u
yani yatırımcıyı aslında şirketine Advisor – Danışman olarakda alıyorsun.
Yatırımcı ve danışmanlardan 1 saatlik görüşmede alınan bilgi
hepsinden daha değerli. Sokakta onlarca Nobel ödüllü insanın dolaştığı,
gittiğiniz kafeterya da 3-5 tane 10-100 M$ lık yatırımcının olduğu bir yerden
bahsediyoruz.
Burada ki bir iş için eğer şirketinize Amerika’ lı bir
Co-founder bulursanız çok daha iyi olur. Ancak şart değil.
Türkiye’ de insanların hobisi yok. Rahat değiller. Geçim
derdindeler. Burası başka.
Buraya geldiğinde her şeyin iyi olsa bile o zamanda kendini
iyi satmayı öğrenmelisin. Bu tam bize göre olabilir. (pazarcı modu :))
Öyle danışmanlar var ki şirketine girsin diye adama üste
para verebilirsin. Sende diğer yatırımcılar ile görüşe görüşe kendini ve
sunumunu geliştiriyorsun. Her tanıştığın
kişiden 2 adet yeni tanışacak adam bulup network’ ünü genişletiyorsun.
Yatırımcılar önce ilgileniyor, sonra beğeniyor en son yatırım yapıyor.
Şirkete aldığın Advisor’ lerin hepsi şirkete bir değer
katıyor. Bir advisor girerken bakıyor. Diğer advisor’ leri de görünce ben bu
işte olmalıyım diyebiliyor.
Vadiye parasız olarak gelince o çaresizlik psikolojisi ile
ve kendini kanıtlamak için kurtuluş savaşı veriyorsun ve başarıyorsun.
Burada “Hiç
paran olmaz ise 6 ay, paran var ise 3 ay idare edebiliyorsun”
Convertible Security :
Şirkertin değeri belli olmadığında kullanılan enstrüman
Önce parayı küçük yatırımcı veriyor ancak paranın şirket hissesi
karşılığında bir oranı yok. Büyük yatırımcı para verip şu kadar pay deyince ona
göre ilk paranın oranı belli oluyor.
Private şirket (halka arz edilmemiş şirketten) çıkış yok.
Abd de avukatlar çok güçlü burada avukatın saati 1200_$
Avukat ile 15 dakika görüşüyorsun arkadan 300_$ lık fatura geliyor.
Silikon vadisine para için değil, başarılı olmak, güzel
şeyler yapmak için gelirseniz zaten parayı kazanırsınız.
Abd de insanlar çok agresif, net ve çalışkan
Yeni insanlar ile tanışıp fikrinizi paylaştıkça fikriniz
güzelleşiyor.
Sahip olana kadar Sahipmiş gibi yap (Amerikan deyimi) –
Orijinali “Fake it till you have it”. – Herkes yalan söylüyor :)
Türk insanı günde 3 saatten fazla çalışmıyor.
Türkiye’ den buraya ürünlerinizi getirmek istiyorsanız önce
buranın adamı olmanız lazım. Onlar gibi düşünmeli onlar gibi e-posta göndermeli
ve konuşmalısınız.
Burada yaptığın işin parasını muhakkak alırsız. Alamasanda
Collection Agency o işi hallediyor.
Burada kötü insan yok mu? Var. Hatta kötünün daha kötüsü
var.
Diğer şehirlerde yaşayan Amerikalıların buradan haberi yok.
Şirket satın almaları bazen ürüne değil ekibe yönelik
yapılabiliyor. Yani şirketin ürettiği ürün satın alan şirket tarafından
kullanılmayabiliyor.
Wallmart’ da 2 Tam pizza ile doyan takımlar oluşturuyorlar,
yani 6-10 kişi arasında. Adına da bu sebeple Pizza Team demişler.
Crunchbase.com sitesinden kim ne kadar yatırım aldı
görebiliyorsunuz.
IPO ya çıkmak borsaya açılmak demektir.
Bir ürünün ne kadar iyi olduğu ne kadar yatırım aldığından
belli olur.
Bu siteye üye olup ABD li yatırımcıların neye para yatırım
yaptığını görüp size o işi ülkenizde yapabilirsiniz.
Toplantılarda teknoloji dedikodusu yaparak vakit öldürmemek
gerekiyor.
Silikon vadisi kültüründe fikrini patronuna karşı savunup
ona rahatlıkla yanlış yapıyorsun diyebilirsin.
Burada Work with var, insanlar lafınızı kesmeden sizi
dinleyebiliyorlar. İşini zamanında yap da bunu istersen evinde yap anlayışı
var. Burada ki firmalar yüksek teknoloji ile çalışıyorlar. İyi insanları işe
almazlar ise ve onları rahat ettirmezler ise batacaklarının farkındalar. Ancak
Türkiye’ de bu adamı işten atsam sırada bekleyen 1000 kişi var yaklaşımı var.
Büyük şirketlerin için de start up gibi çalışan birimler var. Böylece kendi
argelerini yapabiliyorlar.
Amerika’ da ürüne dönüşmemiş bir araştırmanın hiçbir değeri
yoktur. Kağıt üzerinde yapılmış ve öylece de kalmış araştırmalar değersizdir.
Apple’ ı iyi bir teknoloji şirketi gibi düşünmeyin sadece
iyi bir iş geliştirme yapan şirket gibi düşünün.
BIGDATA
Dünyada üretilen datanın %90 ı geçen sene üretilen data, her
yıl geçen sene üretilen datanın 10 katı data üretiliyor ve yorumlanması gereken
data daha da büyüyor. Big data nın yorumlanması için gereken programlar yavaş
yavaş bulut çözümlerine geçecek. Big data konusunda çalışacak 4.4 Milyon mühendise
ihtiyaç var. Bu aranan yazılımcı sayısından da fazla.
Yazılım Commodity haline geliyor. Yani hiç kimse artık
bilgisayar da yazı yazmak için Word programının yeniden yazmaya kalkmıyor.
Hazırı kullanıyor. Birçok yazılımda Bulut a taşınarak bu hale gelecek. Bu
sebeple artık yazılımcı sayısı azalıp buna karşılık o yazılım’ ın ürettiği
datayı analiz eden mühendis sayısı artacak.
Çoğu girişimci iyi yatırım almalarına rağmen hala
kendilerini başarılı bir proje gibi göremeyeceklerini söylüyor. Exit yaptıklarında
kendilerini başarılı kabul edecekler.
Ürün her zaman gelişmeye devam edecektir. Ürün üzerinden
para kazanmaya karar verdiğinizde bunun kullanıcılarınız için kabul edilebilir
bir seviye olması gerekir. Yani
kullanıcılara ücretsiz verdiğiniz bir hizmeti para kazanmak için ücretliye
çevirdiğinizde kullanıcılar sistemden kaçmamalı
Bazı işleri reddederek ve işi daraltarak hızlı ilerledik.
(Bill Gates’ de benzer şeyler söylüyor.)
Elemanların yaptığı işi nasıl ölçüyorsunuz? Günün sonunda
hepimiz bu şirket başarılı olsun diye uğraşıyoruz (motivasyon) patron beni bunu
yapmama rağmen ölçmeye çalışsa bu ters teper silikon vadisinde
Takım şeffaf olur ise o zaman kontrole de gerek yok. Çünkü
başarısız elemanı zaten takım dışlıyor. Herkes işin başarılı olmasına motive
olmuş durumda. Belli bir şeye fokus olmak için diğer şeylere kulak tıkamak
gerekli. (Bu yazılım geliştirme araçlarını sürekli yenileri ile değiştirmek ile
ilgili idi)
Eğer işiniz yaşamda kalma mücadelesi şeklinde ise bu doğru
değil
Türkiye’ de ciddi para kazanma baskısı var.
Aynı anda iki parametreyi değiştirirsen hangisinin
etkili/etkisiz olduğunu bulamasın
Windows
(Microsoft) bir gün intihar projelerinden birinde başarılı olacak!
Binanın dışında ki bir kamera bir kutuya odaklanıyor. O
kutuda ki titreşimlerden orada ne konuşuluyor anlayabiliyorsunuz. Bu bir güvenlik projesi ve göremediğiniz
kişileri dinlemek için kullanılıyor.
Üniversite de Yrd. Doç. Dr seviyesinde biri, ISR
(Information System Resource),MISQ gibi bilimsel dergilerde (Journal) 6 sene de
6 makale yazar ise üniversitede kalabiliyor. Profesör olduğunda ancak işi
garanti olabilir.
Amerika da aracınız elektrikli ise Car Pool Lane yi
kullanabilir. (Yani içinde 1 den fazla kişi olan araçların kullanabildiği sol
şerit)
Amerikan Ordusu her zaman piyasanın 20 yıl ötesindedir.
Burada 1000
adet startup dan 2 tanesi Success’ dir. Geçen yıl 25 kadar şirket IPO yapmış
(Borsaya açılmış) Amerika da bir insanın kendini mutlu hissetmesi için yıllık 2
M$ gelire sahip olması gerekli. İnsanlar bu rakamın üzerinde kazandıklarında
pek de aradaki farkı hissetmiyorlar.
Bir arkadaş
gelmiş silicon vadisine Panik vaziyette : “ne yapsam ne etsem, nereden yatırım
alsam” , diye düşünüp duruyor.
Cevap :
Stres yapma para kazanacak ve milyoner olacaksın. Ama sadece bu acılı mı? Acısız mı olacak onu düşün.
Konu
üzerine herkesten fazla odaklanarak, diğer tüm rakiplerinizden (Daha fazla
bilgi ve tecrübesi olanlardan bile) fazla para kazanabilirsiniz.
Türk insanı
%30 performans ile çalışıyor. Abd’
de yıllık ülke çalışma saaati ortalaması
1900 saat tir. Burada herkes çok iyi takım çalışması yapıyor. 3 adet iyi
adam bir araya gelince 10 adamlık iş çıkarıyor.
“Cevabını Google’ da bulabileceğiniz soruları insanlara
sormayın”
Stanford kampüsünde gezerken hemen hemen tüm öğrencilerin
önünde Apple bilgisayar vardı. Hiç birinin ekranında Facebook ya da benzer
uygulamalar açık değildi. Herkes bir şeyler araştırmak ya da geliştirmek ile
meşgul idi. Üniversite içinde ki rahat kafeterya ortamları ve oturma salonları
hep bu şekilde idi. Üniversiteye giriş ve çıkışta herhangi bir güvenlik
kontrolünden de geçmedik. Sadece bizimle beraber olan bir öğretim görevlisi
bize yol gösterdi.
Amerika’ nın yada Silikon vadisinin olumsuzlukları da var
elbette ancak “Bahçede ki iyi şeylere
bakmalı” diyerek yazımı bitiriyorum. Umarım faydalı bir yazı olmuştur.
