2 Kasım 2021 Salı

Oyunlaştırma

Bu yazı "Bir iletişim modeli olarak oyunlaştırma" - Özgür Bayraktar

kitabı üzerinden aldığım notların düzensiz bir aktarımıdır.


"Oyunlaştırma, oyun elementlerinin ve oyun tasarım konseptlerinin oyun olmayan alanlarda kullanılmasına denir." (Kevin Werbach,2012)

"Oyunlaştırma, oyun endüstrisinin parçası olan puanlar, rozetler (badge), seviyeler, görevler ve başarılar (achievement) gibi kavramları alarak bunları gerçek hayat tecrübesinin içine gömmek demektir." (Gabe Zichermann - Game Based Marketing)

"Meseleye davranış yönetimi olarak yaklaşmak gerekir. Amacımız aynı şeyi insanlara daha fazla ve daha sık yaptırabilmek" (Sims,2013)  ( Badgeville nin kurucularından Steve Sims)

"Oyunlaştırma, oyun tasarım öğelerinin oyun-dışı bağlamlarda kullanılmasıdır" (Sebastian Detering)

Oyun tasarım öğeleri

1. Avatarlar sayesinde kendini temsil etme

2. Üç boyutlu ortamlar

3. Anlatısal bağlam

4. Geri bildirim

5.İtibar, rütbe ve seviyeler

6. Sanal pazarlar ve ekonomiler

7. Belirlenmiş ve uygulanan kurallar

8. Takımlar

9. Katılımcılar tarafından yeniden konfigüre edilebilen iletişim sistemleri

10. Zaman baskısı

Rozetler (Badges) :  Oyunlaşmış sistemin içinde ki başarıların anılarıdır. 

Oyunlaştırmanın iç öğeleri 

1. Alet kutusu (Oyunu meydana getiren elemanlar)

2. Kurgu

3. Rekabet

4. Ödül

Pazarlama zaten her zaman belli bir derecede ikna, motivasyon ve manipülasyon etkinliği olduğu için oyunlaştırma ile benzerlikler taşımaktadır. 

Oyunlaştırmanın temel özelliği  oyuncuların gönüllü olarak aksiyon almasıdır.

Oyunlaştırmanın bir hedefi vardır. Bu bazen satışı bazen de marka bilinirliğini artırmadır.

"Bir sabah kalktıp dişlerinizi fırçaladığınızda diş fırçanız size, " bravo dişlerini çok iyi fırçaladın" diyecek ve 10 puan verecek. Bu sayede ne kadar uzun süre dişlerinizi fırçaladığınızı ölçebilecek. Bir hafta boyunca hergün dişinizi fırçaladığınızdaysa size bir bonus puan daha verecek. Ve aslına bakarsanız buradaki asıl mesele, ne kadar diş fırçası eskittiğiniz ve ne kadar diş macunu kullandığınızdır" (D.I.C.E. - 2010  - Jesse Schell)


Jane McGonigal' a göre ;  oyunlar gönüllü olarak alt etmeye çalıştığımız engeller olarak karşımıza çıkar ve insanlık aşmaya gönüllü olmadığımız pek çok engelde fazlası ile zaman kaybetmektedir. Bunun yerine dünya yüzünde milyonlarca insanın gönüllü olarak üstlendiği oyunların gücünün dönüştürülmesinin yolları düşünülmelidir.

https://www.ted.com/talks/jane_mcgonigal_gaming_can_make_a_better_world

İlk başta bir vakit geçirme aracı olarak görülen oyunlar artık bir alışkanlık haline gelmiş durumda.

Nike+ uygulaması oyunlaştırmanın en güzel örneklerinden biridir. 


İknanın 6 prensibi (Robert Cialdini)

1. Karşılıklılık (Reciprocity)

İnsanlar kendilerine yapılan iyilikleri, kötülükleri ve borçları geri yansıtmak ister, çünkü borçluluk duygusu insanları rahatsız edici bir duygudur.

2. Bağlılık ve Tutarlılık (Commitment & Consistency) : Cialdini’ye göre insanlar tutarlı davranmak için

derin bir istek duyar. Bu nedenle bir şeye bağlılık gösterdi mi, bu bağlılığı devam ettirmek ister.

3. Sosyal kanıt (Social Proof) : Bu prensibe göre insanlar bir karar vermeden önce başka kişilerin de aynı yoldan gittiğini bilmek ister. Kararsız kalınan durumlarda kendimize en benzeyen kişilerin kararlarını kopyalarız.

4. Hoşlanma (Liking): Cialdini’ye göre sevdiğimiz kişilerden etkilenme olasılığımız daha yüksektir. İnsanlar sevdikleri ve tanıdıkları kişilerin fikirlerinden daha fazla ikna olurlar.

5. Otorite (Authority) :Otoritelere ve güç odağında ki kişilere karşı bir görev ve yükümlülük hissi taşırız. Ünvanlar, üniformalar ve hatta araba ve eşyalar bile bir otorite havası oluşturabilir ve otorite konumunda ki kişinin söylediklerinden ikna olmamızı sağlayabilir. 

6. Kıtlık (Scarity) : Bu prensibe göre her şey sınırlı, az bulunan yada elde etme şansı elimizin altından kaçan bir şeyse, onu elde etmek için ikna olmamız daha kolaydır.





15 Haziran 2021 Salı

Hayatınızı Kolaylaştırabilecek 14 Psikolojik Hile

İnsanlarla iletişim kurmak ve onlarla uğraşmak bir noktada herkes için zor olabilir.

İşlerin daha sorunsuz yürümesini sağlamak için bu psikolojik hileleri öğrenmek iyi olabilir.

Bunlar, istediğinizi elde etmek için başkalarını kötü niyetli bir şekilde manipüle etme yollarıyla karıştırılmamalıdır, ancak yalnızca genel iletişimi ve başkalarıyla olan ilişkileri iyileştirmeye yöneliktir.

1. Tatmin edici olmayan bir cevap aldığınızda onun gözlerinin içine bakın

Bazen aldığımız bir sorunun cevabını beğenmiyoruz, bazen de anlamıyoruz. Soruyu tekrarlamak veya başka birine sormak yerine, kişinin gözlerinin içine bakın. Bu, kişiyi baskı altında veya köşeye sıkıştırılmış hissettirecek ve bu onları düşüncelerini daha fazla detaylandırmaya zorlayacaktır.

2. Biri size sesini yükselttiğinde sakin olun. Sakin kalmak için güçlü bir çaba gösterin. Gürültülü bir ağızdan çıkan ses genellikle öfkeyle olur ve davranışlarımız bazen istemeden bunu tetikleyebilir. Öfke duyguları genellikle çabucak azalır ve suçluluk başlar ve genellikle bu kişi af dileyen ilk kişidir.

3. Saldırıdan kaçınmak için saldırgana yakın oturun Bir toplantıya gidiyorsanız ve odada agresif bir kişiyle olacağınızı biliyorsanız, tartışmanın alevlenebileceğini veya olumsuz eleştirilere maruz kalabileceğinizi biliyorsunuz, o kişinin yanına oturmaya dikkat edin. Rahatsız ve garip hissedebilirsiniz, ancak oradaki tek kişi siz olmayacaksınız. Yakınlığın insanları rahatsız ettiği ve bu da uygulamayı planladıkları saldırganlık düzeyini azaltacağı bilinmektedir.

4. Popüler olmak istiyorsanız herkesin adını hatırlayın. Akranlarınız ve meslektaşlarınız arasında popüler olmak istiyorsanız, onlarla konuşurken insanlara isimleriyle hitap etmeye başlamayı bir alışkanlık haline getirin. Bir kişi, ona adıyla hitap ettiğinizde anında kendini özel hisseder.

5. Stresli veya endişeli hissettiğinizde düşüncelerinizi yazın. Hepimiz bir noktada bir miktar zihinsel stres veya endişe hissederiz. Düşüncelerinizi bir günlüğe yazın ve ardından kapatın. İster inanın ister inanmayın, artık düşüncelerinizi biriyle (günlüğünüzle) paylaştığınız için işinize daha kolay odaklanabileceksiniz. Bunları paylaştığınızda, zihninizdeki yükün azaldığını hissedeceksiniz.

6. Karar veremediğinizde kendinize daha az seçenek verin Bazı insanlar daha fazla seçeneğe ve bilgiye sahip olmanın daha iyi olduğuna inanır ve aslında daha fazlasına sahip olmayı tercih ederler. Ancak, aslında çok fazla olması felç edicidir. Bir seferde dört seçeneğe sahip olmanın, düşünebileceğimiz ve yine de bir seçim yapabileceğimiz maksimum sayı olduğunu gösteren kanıtlar var. Etkili bir karar verici olmak için, kendinize aynı anda yalnızca birkaç seçenek sunmalısınız. Bu, yeni seçeneklere bakmanız için size yeterli alan sağlarken, her birini değerlendirmeniz için de zaman sağlayacaktır.

7. Doğru duruş güveni artırabilir Bu psikolojik numara iş' te merdivenleri tırmanmanıza yardımcı olabilir. Kendinden nasıl emin olabilirsin? Bunu yapmanın en iyi yolu duruşunuzdan geçer. Kendinizin daha fazla yer kaplamasına izin verirseniz, kendinize daha fazla güvenmeniz daha olasıdır. Buna gücün dili denir.

8. 'Taş, kağıt, makas'ta kazanmanın kesin yolu

Bu kesinlikle merak uyandırıyor.  Bu ünlü oyunu oynamak üzereyken hemen önce rakibinize rastgele bir soru sorun. Bu genellikle kafası karışmış rakibinizi şaşırtır verir çoğu zaman 'makas' der.

9. Yardım istediğinizde insanlara ihtiyaç duyulduğunu hissettirin. Birinin yardımına ihtiyacınız varsa, 'Yardımınıza ihtiyacım var…' ifadesiyle başlayın. İnsanlar gerekli hissetmekten hoşlanırlar ve suçlu hissetmekten nefret ederler. Bu ifadeyle konuşmaya başlarsanız, ihtiyacınız olan yardımı alma olasılığınız daha yüksektir.

10. Başkalarıyla el sıkışmadan önce ellerinizi ısıtın.

Soğuk ellerin güvensizlikle bağlantılı olduğunu biliyor muydunuz?  Birine dokunmak veya elini sıkmak üzereyken ellerinizin sıcak olduğundan emin olun.  Sıcak eller dostça bir atmosfer oluşturur.

11. Birinin sizi umursamadığını düşünüyorsanız, ona kaleminizi ödünç vermenin bir yolunu bulun.

12. Bir şarkıyı kafanızdan atamıyorsanız, sonunu hatırlamayı deneyin.

13. İlk tanışmada dikkatinizi vermek için kişinin göz rengini not edin. Bu bilgiyi kullanmayacaksınız, sadece akılda kalması için gereklidir. Optimum göz teması sağlamak için bir tekniktir. İnsanlar bunu samimi ve güven verici buluyor.

14. Bir şeyi taşımak için yardıma ihtiyacınız olursa, taşınacak şey her ne ise ona uzatırken bu kişiyle konuşmayı deneyin.

Büyük olasılıkla onlara bir şey verdiğinizi fark etmeyecekler ve sadece tutacaklar.

Kaynak : https://twitter.com/MoneyWisdom_/status/1404721092724367360


12 Şubat 2021 Cuma

Bilişimciler için Hindistan pazarı

Ticaret bakanlığının yayınladığı ve Logo yazılımdan Tuğrul Tekbulut bey ve Wipro Türkiye' den Yücel Erbilgiç bey' in de konuşmacı olarak katıldığı aşağıdaki seminer ile ilgili çıkardığım bazı notları paylaşıyorum. 2 saatlik seminer kaydını seyretmeden önce bu notlara göz atabilirsiniz. 

Hindistan Bilişim Sektörü Bilgilendirme ve İşbirliği Semineri

https://www.youtube.com/watch?v=rqrrJIBL6NQ


Logo Tuğrul bey’ in konuşmasından çıkardığım notlar.

Hindistan’ ın IT bakanı var

147 Milyar Dolar IT ihracatları var. Bu normal sektörlere göre 10X görülmeli. Bilişim sektörünün katma değeri çok yüksek

1 Milyon’ dan fazla IT ci var.

Yurtdışına açılmak bilinmezlikle mücadeledir.

Yazılımda 6 ay da yaptın yaptın sonra biri kopyalayabilir.

Ortadoğu da KOBİ yoktur. Hem çok büyük firmalar vardır.

Romanya, Avrupa’ nın Dış kaynak yazılım geliştirme merkezidir. (Avrupa’nın Hindistan’  gibi). İstanbul’ dan uçak ile 35 Dk.

Hindistan’ da depolama yok. Eyaletler arası bile gümrük var. GST (KDV) yeni çıktı ve uygulamaya çalışıyorlar. Logo Vyapari ürünümüz ile bunu hindistan’ da gerçekleştirmeye çalışıyoruz. Yazılım ekibi yine Türkiye’ de ama Hindistan’ da Destek, pazarlama var. Hindistan’ a Türkiye’ den çözüm ortaklarımız ile gitmek onlarında önünü açmak istedik ama olmadı. Hindistan’ dan bir çözü ortağı ile çalıştık. Mesela depo cihazları ve sahadan veri toplama işlerini oranın firması yapıyor.

Hindistan’ dan şirketler çok değerli. Aynı işi yapan Türkiye’ deki şirketin değeri düşük. Pazara girişte, E&Y dan danışmanlık aldık.

Hindistan’ dan 300 Milyon zengin insan var. https://deoleo.com/ İspanyol firması  hindistan’ a geldi. Biz bilişim altyapılarını  sağlıyoruz. Zeytin/Zeytinyağı bilmeyen  hindistan’ a Zeytin’ i Tanıttı. Şimdi tanker ile getiriyor.

Dünya’ daki bir çok Büyük Bilişim firmasının CEO’ su Hintli, (Google, Microsoft vs.)

Hindistan’ ın kendi içi felaket durumda.  Ekonominin %30 u kayıt içi.

Ödeme sistemleri Dünyanın ötesinde, otoyol ücretini cep telefonunuz ile ödeyebiliyorsunuz. Ama finansal  sistem IT anlamında çok geride.

Kobiler mali müşavir olmadan bir şey yapamazlar devletten korkarlar.

Hindistan dünya’ nın 3. Büyük Startup ekosistemi.

Yabancı şirketler ürünlerini geliştirmek test etmek vs için Türkiye’ yi seçiyorlar. Bu anlamda Türkiye dünya da ki diğer ülkelere göre orta seviyede bir ülke.

Yücel Bey, Wipro Türkiye

Wipro’ nun kurucusunun gelirinin 2/3’ ü hayır işlerine gidiyor. Wipro Türkiye’ de 140 kişi çalışıyor. Bir bilişim projesi için 1000 mühendis lazım dediğinizde Türkiye’ de bulamazsınız ama Hindistan’ da bu kolay.

Hızlıca kopyalanabilecek bir şeyi hindistan’ a satmak mantıklı değil. Hindistan ucuz mühendis cenneti. Ama operasyon deneyimleri az. Bu sebeple bir şeyin analiz vs. sini burada yapıp orada geliştirtmek mantıklı ama yine de zor. Backend’ de iyiler ama Frontend kötü

Ürününüzü Hindistan pazarına açmak için oradan yerel bir ortak ile çalışmak yada benzer alanda bir Startup alıp onunla birlikte çalışmak daha iyi. 



9 Eylül 2020 Çarşamba

Bir kitaptan notlar - Alibaba' nın Dünyası - Porter Erisman

A101 den 3,5 Tl ye aldığım bu Kitabı  okumak zor gelir ise, yazarın Yangtze' de ki Timsah belgeselini izleyebilir yada kitap hakkında çıkardığım aşağıdaki notlara göz atabilirsiniz. 

Keyifli okumalar.

Jack Ma  - Alibaba kurucusu : 

- "Ben %100 ' Çin malıyım'. İngilizce' yi kendim öğrendim. ve teknoloji hakkında hiç bir şey bilmem.

-Alibaba' nın ayakta kalmasının nedenlerinden biri bilgisayarlar hakkında hiç bir şey bilmememdir.

- Hayallerinize inanın, iyi insanlar bulun ve müşteriyi memnun ettiğinize emin olun. Çin' e  profesyonel yöneticiler yollayan bir sürü Amerikan şirketi gördüm. Onlar Amerika' da ki patronlarını memnun ediyorlar ama Çin' li müşteriyi değil ve böylece başarısız oldular.

Jack Ma' nın bu sözlerini salonda bulunan Amazon CEO' su Jeff Bezos hızlı hızlı not alıyor idi. Yıl 2006

7 Ay sonra ise WSJ ye Jeff Bezos verdiği bir röportajda "Çinli müşterilerini memnun etmek yerine Amerikalı patronları memnun etmeye uğraşmanın bir hata olduğunu" gördüklerini açıklıyor idi. Anlaşılan Jeff, Jack' den bir şeyler öğrenmiş idi.

----

Dünya genelinde ki Alışveriş web sitelerinin ülke bazında cirolarını karşılaştırırken, O ülkenin milli geliri ve İnternet kullanıcı sayısı özellikle dikkate alınmalıdır. Alibaba' nın ilk başarılarının 6.800_$ milli geliri olan ve insanların %25 inin internete erişimi olduğu bir zamanda gerçekleştiğini görmek gerekli

---

Jack ma, Üniversiteye giriş sınavlarında 2 kez başarısız olmuş. Ama anı yakalayan, doğru zamanda ki doğru kişi olabilmişti.

---

Ufak tefek olan Jack in görünüşü ile ailesi ve akranları alay ederdi.. Görünüşü ile alay edilmesinin ve akranları tarafından zorbalık görmesinin genç bir kişinin öz güvenini yıkacağını  düşünürsünüz. Ama Jack' in durumunda nedense bu ona güç verdi. 

---

Jack gençlik zamanlarında yabancılar ile iletişim kurmaya çalıştı. Onlarla arkadaş oldu. Hatta bir Avustralyalı aile sayesinde yurt dışına bile gitti ve "Çince ders kitaplarında dış dünya ile ilgili öğrendiği her şeyin yanlış olduğunu" gördü. 

---

Öğretmen olarak Kitaplardan öğrendikleriniz ile gerçek hayat tecrübelerinizin öğrencilerinize katkısı farklı olacaktır. 

---

İnternet erişimi olmayan bir bölgede, Çinli firmaların dış dünyaya tanınması için onlara ingilizce web sayfası yapmış. Bu sayfaların var olduğunu  Çinli firmalara ispatlamak için sayfaların çıktısını Amerika' da ki arkadaşından alıp kendisine kargo ile göndermesini istemiştir. 

---

Çin gibi bir yerde Hükümet bürokratları Küçük işletmeleri kontrol etmek için internette bir şeyler yapmasına göz yumdular ama Jack küçük işletmeleri güçlendirmek için interneti kullandı ve Alibaba bu felsefe ile başardı. 

---

Şirketin adının Alibaba olması küçük işletmelere "açıl susam açıl" diyerek onların internet aracılığı ile yeni fırsatlara yelken açabilmeleri içindir. 

---

Jack, iç güdülerine ve cesaretine dayanarak çabuk karar veren biridir. Bununla beraber kendisi ve şirketin diğer kurucularının şirketin bir sonraki seviyeye taşınabilmesi için gereken iş tecrübesine sahip olmadığının da farkındadır ve onlara şirkette kıdemli yöneticiler olmayı beklememeleri gerektiğini açıkça söylemiştir. 

Sonuçta ise sıkı çalışma, kendi kendini yetiştirme ve yeni fikirlere açık olma sayesinde Jack ve kurucu ortakları ilerlediler ve CEO' lar ve üst düzey yöneticiler olacak kadar gelişerek kendilerini bile şaşırttılar.

Bu ; internet gibi hızlı gelişen bir ortamda uzmanlar olmadığını ve yetenek bulmak için bakacağınız ilk yerin ayna ve mevcut ekibinizdir tezini güçlendirmektedir. 

---

Çinli şirketlerde gayri resmi yapılanma en az organizasyon şeması kadar önemlidir. Eğer Çin' li bir şirkette çalışacaksanız, Şirketin stratejisine odaklanmadan önce takım arkadaşlarınızı tanımalısınız. 

---

* meritokrasi :   Yeteneğe ve kişilerin bireysel üstünlüğüne yani liyakate ve insan atama üzerine kurulu sistem.

---

Alibaba' nı  stratejisi ilk başta para kazanma odaklı değil idi. "Sitemiz bedelsiz çünkü yeni üyeler kazanmak istiyoruz. Üyelerimiz para kazandığında biz de para kazanacağız" diyordu.

Elbette aklında bazı para kazanma yöntemleri var idi. Ama yatırımcılarına böyle söyleyerek onları kısa sürede para kazanmayı beklememeleri konusunda ikna etmeye çalışıyor idi ve bu işe yaradı.

---

Alibaba' nın hemen hemen her ülkeden katılan 200 bin kayıtlı üyesi olduğunda Jack, "Bu iyi bir başlangıç ancak aslında sadece hayallerimizin başlangıcı" diyerek yeni hedefin 1 milyon üye  olduğunu duyurmuş idi. İnsanları motive etmenin güzel bir yolu. 

---

Jack : İnternet çağında, insan bir tavşan kadar hızlı koşmalı ama bir kaplumbağa kadar' da sabırlı olmalı. İnternet çağında yanlış bir karar bile karar verememekten daha iyidir.

---

Jack' i 2000 yılının baharında Berlin' de ki  bir konferansta sadece 3 kişi dinlemeye gelmiş idi. Ama o buna rağmen yine coşku ile konuşmuş ve ardından kendi ile gelen ve morali bu durumdan dolayı oldukça bozulan arkadaşlarına, "merak etmeyin buraya geri döndüğümüzde salon tamamen dolu olacak" demiş idi. Kendine güven ve iyimserliğin göstergesi.

---

Sürekli konferanslarda ve medya etkinliklerinde konuşan, devamlı yollar da olan ve şirketin günlük faaliyetlerini yönetemeyen bir CEO' nun herkesten fazla bir COO' ya (operasyon direktörüne) ihtiyacı vardır. Çok hızlı büyüyen şirketlerde oluşan liderlik boşluğunu ve kaos' u önlemenin bir yolu budur. COO şirket için sert bir omurga sağlamalı, şirketi kontrol dışı büyümekten alıkoymalı.

---

Başarılı platformlar ancak uçtan uca çözümler suna bilenlerdir.  Platformumuzda tek tuş ile alıcı ve satıcılarınızın tüm sorunlarını çöze bilmelisiniz. 

---

Eğer şirkette işler ters gitmeye başladı ise "hayalinizi gerçekleştirmek" ve "şirketi yeniden büyütmek" için  gerektiğinde kesinti yapmanız gerekebilir. Bunu açıkça ifade edebilmelisiniz. Eğer bu kesinti bir işten çıkarma olacak ise bunları çalışanlarınıza ifade ederken " bir gün şirket sağlığına kavuştuğunda tekrar size ikinci bir şans verebiliriz" demek daha kolay olacaktır.

Küresel rakiplere kıyasla daha düşük bütçeli ve yerel bir firmanın kriz zamanlarında ucu ucuna bir bütçe ile yaşaması ve işleri devam ettirmesi daha kolaydır.

---

Çalışanların değerlendirilmesinde  4 kişi bulunmaktadır. Çalışan, Çalışanın amiri, Çalışanın amirinin amiri ve İnsan kaynaklarını temsil eden bir kişi.  Ayrıca değerlendirmede puanın %50 si hedeflere ulaşmada ki performanstan kalanı ise çalışanın Alibaba' nın temel değerlerine ne kadar sadık kaldığından gelecektir.

---

Çalışanların kurumda yükselmek istemeleri doğaldır. Ama yöneticilik ve uzmanlık ayrı konulardır. Kurumda yönetici olarak yükselmek isteyenler için bir yönetici kulvarı, uzman olarak yükselmek isteyenler için ise bir uzman kulvarı tanımlandı.

Böylece işinde uzman olan yüksek performanslı bir kişiyi yönetici kademesine terfi ettirmediler. Çünkü her yetenekli uzman' ın iyi bir yönetici olamayacağını fark etmişlerdi. 

----

Anka kuşunun kuyruğu olmaktansa, tavuğun başı olmak daha iyidir. (Girişimcilerin felsefesi)

---

Reklam bütçeniz yok ise bedelsiz tanıtım için halka ilişkilere odaklanırsınız.

----

Eğer çalıştığınız şirketin sizin maaş yükünüzü artık kaldıramadığını fark ettiğinizde ; 

"İzine ayrılıp bazı hayallerimi (tatil, dünya gezisi vs.) yerine getirmeme ve sonra geri dönüşümde bana göre daha büyük bir görev var mı? diye bakmamıza ne dersiniz?" diyebilirsiniz.

---

Girişiminiz için başlangıçta para kazanmak değil, müşteri çekmek öncelikli olmalı. Yeteri kadar müşteriniz olduğunda para kazanmanın da bir yolunu mutlaka bulursunuz. 

---

Google Guys :  Google kurucuları, Larry Page ve Sergey Brin için kullanılan kelime.

---

Bir toplantıya davet edildi iseniz öncelikle dinleyin. Bütün kartlarınızı başlangıçta açmanıza gerek yok. Google ile yapılan bir toplantıda fark ettik ki bizi sorulara boğdular ve her şeyi öğrenmeye çalıştılar. Yani Google' lanıyorduk. Alibaba Google ekibinin, bilgi koparmak ve nihayetinde bize karşı kullanmak için görüştüğü bir dizi şirketten biri idi. 

---

Alibaba kendini bir İnternet  şirketi değil, hizmet şirketi olarak tanımlıyordu.

---

Google Çin' de arama sonuçlarının başlangıçta filtrelemeden görünmesini, Çin hükumeti talep ettiğinde o arama sonuçlarının silinmesini düşünmüş idi. Ama Jack bunun Çin' de uygulanamayacağının Google a şu örnek ile söyledi. 

"Hükumetin bakış açısına göre bu, sizin bir ülkeye girmenize, sokaklarda yürümenize, etrafa çöp atmanıza ve polisin sizi takip edip, arkanızdan çöpleri toplamasına benzer." yani bunu asla kabul etmezler.

---

Jack, Ebay' ın Çin' de kendinin en büyük rakibi olmasına karşı şunu ifade etmiş idi :  "Ebay gibi büyük bir rakibimiz olduğu için şanslıyız. Bu tıpkı Michael Jordan' a karşı basketbol oynama fırsatı bulmamız gibi bir şey"

Çinli insanlar, soğuk minimalist arayüzler yerine sevimli ikonlar ve yanıp sönen animasyonları daha insani buluyorlar. Bu da eBay' in Çin başarısızlığının nedenlerinden biridir. 

---

Yerelde uluslararası bir rakibi yenmek için onunla okyanusta değil, nehirde savaşmalısınız. Cephe' yi kendi üstün olduğunuz yerel yetenekleriniz ile sınırlı tutup, Uluslararası rakip' e o alanda kafa tutabilirsiniz. Bunu medya üzerinden de köpürterek uluslararası rakip üzerinden bilinirliğinizi artırabilirsiniz. 

----

Çinde faaliyet göstermek demek daha çok sahtekara sahip olmak demektir.

---

Jack büyüleyici ama öngörülemez biri idi. Hayal etmediği şeylerin asla olmayacağını iyi biliyordu.

---

İyi bir tecrübe sunmayan bir ürünü iyi pazarlamak yeterli değildir. Günün sonunda batacaktır.

---

Bir sitenin kullanıcılarından ücret alarak bir gelir üretebilirsiniz. Bu kanıtlanmış bir modeldir. Ama pazar çok daha büyük ve siz bunu ispatlamak istiyorsanız öncelikle rakibinize karşı ücretsiz bir iş modelini benimsemeli, pazarın büyüklüğünü göstermeli, içeriye müşterileri almalı sonrasında kar' a odaklanılmalıdır. 

---

Her şey de  başarılı olamayabilirsiniz. Bazen yeterince başarılı olmanızda yeterlidir.

---

Halka açılmak benzin istasyonunda durup yeniden yakıt almaya benzer. Önemli bir dönüm noktasıdır, ancak son varış yeriniz değildir. 

---

Hızlı büyüyen genç ve yenilikçi bir şirkette çalışmak, biraz maraton koşmaya benzer. Bu, inişlerle ve çıkışlarla dolu bir dayanıklılık testidir. Bazen vazgeçmek istersin. Bazen de rüzgarı arkanda hissedersin. Seni zihnen fiziken ve duygusal olarak sınırlara iter. Her zaman yüzde yüz adanma ister ve hız sabitleyici gibi bir şey yoktur. 

---

Alibaba grubundaki bazı işletmeler

https://www.alibaba.com/:  Uluslararası toptan satış piyasasıdır.

https://www.1688.com/ (Alibaba Çin) : Alibaba' nın gizli mücevheridir ve Çin dışında pek az bilinir. Çin' de ki yurtiçi toptancı piyasa arasında kullanılır. 

https://taobao.com/  . Çin' in en büyük tüketiciden tüketiciye piyasasıdır. 

https://www.tmall.com/ : Çin içinde büyük ve itibarlı toptancıların ürünlerini Çinli perakendecilere ulaştırmalarını sağlayan site.

https://ju.taobao.com/ : Groupon tarzı, grupların belli hacimler için satıcılar ile pazarlık yapmasını da sağlayan site.

https://www.aliexpress.com/  : Çinli satıcılar ile uluslararası pazardaki tüketicileri birbirine bağlayan site

Ant finansal hizmetler (Alipay ...) , Lojistik, Medya ve eğlence, Diğer destek hizmetleri

---

Teknoloji yolu, güneşi kısa bir an için gören, sonra yeni teknolojiler ve girişimciler tarafından sollanan başarısız şirketlerin süprüntüleri ile doludur.

---

Jingdong :  Amazon benzeri bir yapısı olan Çin merkezli e-ticaret sitesi

Tencent :  Sosyal ağlardan mesajlaşmaya,çevrim için oyuna kadar hizmetler veriyor.

Bunlar Alibaba ile beraber Çin B2C e-ticaret piyasasının %75 ini temsil ediyorlar.

---

Taobao sayesinde insanlar doğdukları köylerinden e-ticaret fırsatlarını yakalayıp ürettiklerini pazarlayabildiler. Bu tür bazı köyler' de ticaret hacmi 1.6 milyon $ ı aştı ve bunlara Taobao köyleri adını verdiler. Bu köyleri yoksulluktan çıkarmaya yardımcı oldu. 

---

Alibaba' nın inancına göre  her zaman, müşteriler birinci, çalışanlar ikinci ve yatırımcılar üçüncü sıradadır.

---

En iyi olmak ilk olmaktan daha önemlidir. 

Girişimciler sıklıkla bir fikir üretirler ama "bunu birinin zaten yaptığını" öğrenince korkarlar. İlk olmak her zaman insanların düşündüğü kadar önemli değildir. eBay Çin pazarında birinci idi ve yöneticiler ilk hamle yapan olmanın onları zafere ulaştıracağına inandılar. Ama Taobao sadece daha iyi bir ürün geliştirerek uzun vadede galip geldi.

----

Rakibinin gücünü ona karşı kullan

Rakibi halkın önünde açık bir söz dalaşı ile meşgul ederek, müşterilerinizin sizin hakkında bilgi sahibi olmasını sağlayabilirsiniz. 

---

Sıçrayarak ilerle

ABD ve Avrupa son bir kaç yüzyılını bir perakende altyapısı kurmak için harcamıştı. Çin' in ticari altyapısı, perakendecileri önce geniş çaplı bir çevrimdışı perakende altyapısı kurmaksızın, doğrudan çevrimiçine sıçramalarını sağlayabildi. 

---

Girişimciler sorunlardan şikayet etmezler onları çözerler. Problem çözmek girişimciliğin özüdür. 

---

Hatalar üzerinde durma. 

Jack sık sık "Alibaba ve 1001 hata" adlı bir kitap yazacağı konusunda şaka yapar. 

Her girişimcinin sahip olması gereken iki büyük özellik dirençlilik ve unutkanlıktır.

Hatalar başarının yan ürünüdür.

Bir hata yaptığın için seni suçlayamam ama hiç bir şey yapmadığın için suçlarım. 

---

Kaçınılmazı ertelemek her zaman işe yaramaz. Krizi daha da derinleştirebilir.

---

Ekibin patron için değil hedef için çalışmasını sağla. Ekibi o hedefin peşine düşmeye teşvik et. Bu, çalışanların enerjilerini patronu memnun etmeye çalışmaları durumunda ortaya çıkan politik iç çatışmaları minimize eder ve herkesi iş ve hedef odaklı tutar.

---

Ekip kurarken, yıldız oyuncu koleksiyonu değil, Uyumlu bir ekip toplamak daha  önemlidir. 

Bireyler birlikte iyi çalışmalıdır. Bir ekibin içinde hiç yıldız oyuncu olmamasına rağmen birlikte iyi çalışırlar ise tahmin edebileceğinizden çok daha fazlasını başaracaklardır.

---

Zenginliği yay

Jack öz sermayesini 17 kurucu ortağı ile paylaşmış, şirketin her seviyedeki çalışanına da performans ve hisse senedi opsiyonları ile gelir vermeyi taahhüt etmiştir. Böylece paylaşılan sahiplik duygusu ile ekibin bazı sert fırtınaları savuşturabilmek için birleşmesini sağlamıştır.

---

Çin' de İnovasyonun Canlı ve iyi olduğunu kabul etmelisiniz.

Çinliler harika taklitçidirler ama büyük yenilikçiler değillerdir. Alibaba eBay' ın bir kopyasıdır diyenler bile çıktı. 

Bunu söylemek Steve Jobs' un iPhone fikrini Alexander Graham Bell' den kopyaladığını söylemeye benzer. Alibaba' nın ekosistemi bir çok yönden eBay ve Amazon' a benzemez. 

---

Düzenlemelerin olmadığı yada hükumetin yavaş ilerlediği piyasalarda, Önce hareket edip böylece düzenleyicileri zorlamak elzem olabilir. Bu sosyal yararları olan bir hizmet sunmak için düzenleyicileri ve sınırlamaları zorlamayı gerektirecektir. Girişim bunlara karşı atik ve cesur olmalıdır.






28 Temmuz 2020 Salı

Bir kitaptan notlar - Bad Blood - Kötü Kan - Theranos - Elizabeth Holmes


O mavi gözleri, bariton ses tonu  ve derin bakışları ile bir hikaye satıcısı idi.  Belki de iyi niyet ile yola çıkmıştı. Ama bilimin sınırlarını para ile aşabileceğini zannetti ve yanıldı.


Elizabeth Holmes' un şirketi Theranos, herkesin 250 den fazla  kan tahlilini yapabileceği, böylece hastalıkların çok önceden teşhis edilebileceği ve tüm bunların 
parmak ucundan alınan bir kaç damla kan ile yapılabileceği bir cihaz yapacağını iddia etti.

Şirket ve kurucusu özünde çalışmayan bir teknolojiyi satarak dolandırıcılık yaptı.


   400 sayfalık bu kitap' a eğer ben bir arka  kapak yazısı yazmak istese idim aşağıdakilerden biri olurdu.


  1. Kısaca çıkardığım aşağıdaki notları okuyup geçebilirsiniz.
  2. https://www.imdb.com/title/tt8488126/ 2 saatlik bu belgeseli izleyebilirsiniz. 
  3. Yada kitabı alıp okuyabilirsiniz https://www.kitapyurdu.com/kitap/kotu-kan-bir-silikon-vadisi-girisimindeki-sirlar-ve-yalanlar/541559.html



Arka kapak yazısı önerilerim


  • Basını ön ayak eden girişimcinin çıkan olumlu haberlerin hemen ardından yüksek miktarda yatırımcılardan fon toplaması


  • Vahşi kapitalizm' in gözlerini kör ettiği yatırımcıların hikayesi


  • Steve Jobs a özenip ortalığı kasıp kavuran ama her şeyi mahfeden yöneticiler,verdikleri paraların hesabını sormayan sadece girişimciye ve basında çıkan haberlere güvenen yatırımcılar



  • Teknolojik sır iddiası öne sürülerek aslında olmayan bir şeyin varmış gibi gösterilmesi ve yatırımcılardan para toplanması. Teknolojik sır : Theranos un teknolojisi ile ilgili yalanlarının üstünü örtme  yöntemi



  • Yatırımcıların kaybetme korkusu, tereddüt ettikleri girişimlere yatırım yapmaktan vazgeçme ihtimallerine karşı  güçlü bir caydırıcıdır. Bir girişimciye, kendi rakiplerinden önce yatırım yapmak isteyen kurumsal firmaların girişimi iyi analiz etmemesi. Girişimin bunu bir koz olarak kullanması. Bu firmaların yenilikleri kaçırma korkusundan sonuna kadar faydalanan bir girişim. 



  • Zarar eden (yada az kar eden) kurumsal ama hantal şirketlerin bir girişimciden yüksek getiri bekleyip kendini kurtarma çabası



  • Dayanaksız "Hokey Sopası" (Getirilerin bir kaç yıl düze seyrettikten sonra yukarı yönlü sert bir eğri çizmesi) beklentisi



  • Yatımcıları, para akışı devam ettikçe her ne istersek yapabiliriz diye ikna eden bir girişimcinin öyküsü. Ama yapmaya çalıştığı şey bilim-kurgunun dahi sınırlarını zorluyordu. 



  • Gizlilik gerekçesi ile bilgiyi kısımlara ayıran, sistemin tamamı hakkında tek bilgi sahibinin kendisi olduğu bir modeli yürütmeye çalışan girişimcinin departmanlar arasında bilgi akışı olmadığından çöken iş modelinin hikayesi



  • Tüm bu çabaların nihai hedefi ticari sırları ve önemli bilgileri korumaktı  ama sonuç olarak verimlilik açısından saatler kaybediliyordu.



  • Başarılı bir girişimci olma yolunda durmak bilmeden çalışırken gerçekle bağını kopartan, bir balonun içinde yaşamaya başlayan bir girişimcinin hikayesi. Bu balonun içine girmesine izin verdiği tek insan ise en kötü yöneticisi idi.



  • Hayal et. En iyi mühendisleri işe al ve hayalinin yapılmasını bekle. Ama hayalinin gerçekliğe karşı ise ne olacak?



  • Theranos' un çalışma biçimi otobüs sürerken otobüs yapmaya benziyor. 



  • Şirketin kendini savunma stratejisine karşın, gazetecinin ısrarı : - Ticari sırlarımızı yayınlamanızı onaylamıyoruz. - Gazeteciliğimizden vazgeçmeyi onaylamıyoruz.



  • Ticari sırları açıklamamak için kullanılan bir savunma argümanı : Bizden istediğiniz şey, içinde arsenik olmadığını kanıtlamak için size kolanın formülünü vermek gibi bir şey. 

  • Saklayacak bir şey olmasa böyle sıkı savunma yapmazlardı.



  • Tahlil makinesi içinde bir şeyler yanlış giderse yazılıma ekledikleri küçük bir yama ile, prosesin ilerleme hızını çok yavaş gösteriyorlar idi. Böylece kullanıcı makinenin başında beklemekten sıkılıp gidiyor idi. Onlar da daha sonra elden müdahale edip işlemi manuel tamamlıyor idi. 



  • Şirketleri hakkında İnternet de olumsuz yorumlar geldikçe şirketin insan kaynakları departmanı bunları dengeleyecek sahte olumlu yorumlar yazıyor idi. 




  • (125 M$) girişime yatırım yapan Robert Murdoch aynı zamanda girişim hakkında olumsuz haber araştırması yapan gazetenin de sahibi (WSJ). Buna rağmen haberi engellemiyor ve zarar da ediyor. Gerçekler ortaya çıkınca hisselerini Theranos' a 1$ karşılığında geri satıyor ve diğer kazançlarından dev bir vergi indirimi alıyor Yinede bu yatırım ile 12 Milyar$ lık servetinin 100 Milyon $ ını kaybediyor




  • Yüksekten uçan unicorn bu sabah WSJ de yayınlanan derin araştırmacılık hikayesi ile yeryüzüne yaklaştırıldı.






  • Silikon vadisinin meşhur, gerçekten yapana kadar yapmış gibi görün felsefesi ile ilerleyen, sahtekarlığını gizlemek için olmadık şeyler yapan bir şirketin hikayesi.



  • Yatırımcılar girişimciye o kadar güvenmişlerdi ki girişimcinin oy hakkı her hisseye karşı 100 oy olsun diye yönetim kurulu karar almıştı. Böylece oy haklarının %99,7 si girişimcinin oldu. Bu noktadan sonra Theranos yönetim kurulu girişimci olmadan çoğunluğa dahi ulaşamadı. 

Muhtemelen 9 Milyar Dolarlık startup' ın hikayesinin devamını Ekim 2020 gibi  Amerikan mahkemelerinde izleyeceğiz. 

22 Eylül 2018 Cumartesi

Kayseri civarında 4 Pazar - Kayseri' de gezebileceğiniz alternatif rotalar

Sakar Çiftliği üzeride ki Ormanlık alan.

Kayseri' de orman ne arar denir. Aslında öyle olmadığını görmek için Sakar çiftliğinin üzerinde ki dağlık bölgeye çıkmak gerekiyor. Toprak bir yol mevcut ve epeyce de tırmanmak gerekiyor. Her ne kadar normal araç ile de çıkabilse de en uygunu arazi aracı kullanmak.

Kavak ağaçları, muhteşem manzara, yaylalar, mis gibi hava.

Sakar camii' ni geçip Sol' a döndükten sonra yaklaşık 200 mt gidip, soldaki sulama havuzunu geçer geçmez. Sağa parke yola girip ilerliyorsunuz. Tüm koordinat bilgileri ve yol fotoğrafları aşağıdaki linkte mevcut.

https://www.gaiagps.com/public/ZKumqSlDOJAANX03pRUi0B1I





Sütdonduran  ve Sarıgöl

Kayseri denilince Erciyes akla gelir,  Onu biraz daha yakından görelim istedik ve Sütdonduran yaylasına çıktık. Burada Zirve tırmanışı yapanların konaklaması için bir Dağ evi mevcut. Ama biz gittiğimizde kapalı idi. Bizim gibi 3-5 aileyi' de orada gördük. Yol şartları yine aynı. Ardından yaylalar arasından geçe geçe Sarıgöl' e ulaştık. Sarıgöl Sütdonduran a bir kaç kilometre uzakta, ama bomboş idi. Güzel fotoğraflar çekip İncesu Kızılören üzerinden geri döndük. Kabaca bir daire çizdik diyebilirim. Tüm koordinat bilgileri ve yol fotoğrafları aşağıdaki linkte mevcut.

https://www.gaiagps.com/public/TCk5BXMylw1E6UAekDqErhOm







Tekir Göleti ve Arkası
Tesislerin olduğu yerdeki Tekir göletini geçer geçmez,  Tesislere göre Erciyes' in tam karşısında ki dağların arkasına bir göz atalım istedik. Oldukça ıssız sadece yaylaların olduğu bir bölge karşıladı bizi. Dağların arasında geçe geçe Tomarza' nın bir köyüne oradan da Develi ilçesine ulaştık. 
Tüm koordinat bilgileri ve yol fotoğrafları aşağıdaki linkte mevcut.

https://www.gaiagps.com/datasummary/track/2dd4bff89c07bc20e6ec26df13bbeba0/




Kapadokya' da Balon Turu

Dünyanın öbür ucundan kalkıp gelip, Kapadokya' da balon turu yapan turistleri hep görüyorduk. Kayseri' den sabah saatlerinde Nevşehir, Konya istikametine giderken de yine Göreme civarında gökyüzünde birçok görüyorduk. Bu sefer Balon deneyimini bizde yaşayalım istedik.
Sabah 3:45' da Kayseri' den yola çıkıp 4:45 gibi  Göreme' ye vardık. Oradan bizi Balon turunu yapacak şirketin servis aracı aldı. Göreme, Çavuşin yakınlarında ki boşluk alana hemen peribacalarının yakınına gece karanlığında geldik. Zaten gelirken yolda da araçların üzerinde gördüğümüz Balon' lar yerlere serilmiş, Sepetleri monte edilmeye, büyük fanlar ile balonlar şişirilmeye başlanmıştı bile. İkram edilen sıcak içecekleri içer iken hava da yavaş yavaş aydınlanmaya başladı ve etrafımızda onlarca Balon olduğunu fark ettik. Daha yerde iken bile Muhteşem bir manzara idi.  Çok geçmeden  izin verildi ve 20 kişilik balonlara diğer turistler ile birlikte bindik. 

Sıcak hava ile kontrollü bir şekilde çok yavaş kalkan ve havada süzülen balon ile yaşanan uçuş tecrübesi diğer hiçbir hava aracınınki ne benzemiyor. Anlatılmaz yaşanır diyorum.

Bu tur' un amacı peribacalarına havadan bakmak gibi görünse de diğer balonlar ve peribacaları ile oluşan manzara çok daha muhteşem. Bunu farkeden bazı gezginler de peribacalarının yakınındaki yüksek yerlere çadırlarını kurup sabahın erken saatlerinde Balonların ve peribacalarının oluşturduğu muhteşem manzara yı seyretmek için geceden yerlerini almışlardı. 

Son olarak 1-2 ticari not ; Bu balon işinde iyi para var diyenlere gelsin. Tabii bunlar kulaktan dolma duyumlar. Balon uçuşları izne tabi, kapadokya bölgesi için aynı anda 100  balon' un kalkmasına izin veriliyor. Sonrası hava şartları da uygun ise 15 dk. sonra kalkıyor. Uçuş izni için Rüzgar hızı en fazla 10Km/saat olabilir. Kooperatifleşme ve şirketleşme olduğu için fiyatlar hemen hemen sabit. Ama kolay iş te değil hani. Bir balon' un uçuşu için 1' i balonun içinde olmak üzere 6-7 kişi çalışıyor. Balon kalktığı yere değil rüzgar' a ve yönlendirmeye bağlı olarak başka yere iniyor. Tanesi 1 milyon Euro gibi ve uçuş için lisans gerekiyor. Kapadokya bölgesi için bu lisans dolmuş durumda. Taksi plakası gibi alınıp satılabiliyor desem yeridir. Kaptan sürekli Diğer balonları ve kendi balonunun altını, üstünü, yanını, sağını solunu gözlemek ve balonu ona göre yönlendirmek zorunda diğer yakın balonlar ile de haberleşip birbirlerine çarpmamaya çalışıyorlar. Herhangi bir sarsıntı yok ve çok keyifli. 

Herkesin bir gün bu deneyimleri yaşaması temennisi ile...


 Erciyes


 Güneşin Doğuşu ve Erciyes





16 Eylül 2017 Cumartesi

5 Tam Gün Newyork Gezisi

8-14 Eylül 2017 arasında 10-13 yaşlarındaki çocuklarım ile Newyork' da idik. 

Amerika denince Newyork' un farklı bir yeri var. Amerikan' nın diğer bölgelerine pek benzemiyor. Birçok ülkeden gelen göçmenleri, Gökdelenleri ve keşmekeşi ile daha karmaşık daha farklı.

3. gün markette Türkçe konuşmamızı fark eden ve 15 yıldır NY' da yaşayan/çalışan bir Türk' ün "Burada gezilecek ne var ki?" diye sorması aslında yazının kalanını özetliyor.  Evet NY' de aslında bir şey yok ancak sanki bir şey varmış gibi oraya giden milyonlarca turist' e sizde kapılıp gidiyorsunuz hepsi o kadar. 

Her zaman ki gibi  gerekli/gereksiz detaylar ile süslü bir Newyork gezisi için sizi aşağıdaki satırların arasına alalım. 

Daha ucuza getirmek için biletall dan aylar önce aldığımız biletlerimiz ile yola çıktık. Daha ilk dakikadan Kayseri' den rötarlı kalkan uçağımızın azizliği ile son dakikada Amerika uçağına yetiştik. Sonuç olarak'da Amerika' ya indiğimizde ilk golü yedik ve valizler uçaktan çıkmadı. 

İngilizcesi ortanın altında, yanında iki çocuk olan bir de valizi kaybolan biri NY' da ne yapsın ki?

Ama zaten bunun için yola çıkmıştım diye düşündüm. İngilizce' yi ilerletmek için bunu yaşamak gerekli. Çocuklara böyle bir durumda ne yapacaklarını göstermek gerekli, diyerek kendimi hemen teselli ediverdim. 

Bagaj alım yerinin kenarında dolaşan bir görevliye  durumu kısaca ifade edince bizi, çıkış kapısının hemen sağında ki THY kayıp bürosuna yönlendirdi. Orada bir kayıp formu doldurduk. Görevli formu bilgisayara işledi sonra bize içinde iç çamaşırı, diş macunu vs olan küçük bir paket verip uğurladı.

Bagajsız, havalimanın da 2 saatten fazla oyalanmış ve yorgun bir halde otele doğru yola çıktık. JFK' dan kişi başı 5$ verip Air Train ile Jamaika Station' a oradan da kişi başı 2.5_$ verip otelin yanıbaşında ki Manhattan, Penn Station' a gitme planımızı bir yana koyup taksiye doğru ilerledik. Baktık ki bizim yönlendiğimiz taksici arkada durakta bekleyen durak taksisi ile söz dalaşına girmiş, Belliki müşteri kapma yarışındalar. Hemen durakta bekleyen taksiye doğru yönümüzü değiştirdik. 

45 dk. lık yolculuğun ardından Booking üzerinde 4 yıldız görünen, bana göre Türkiye' de 3 yıldızdan fazla vermeyeceğim, internette görünen fotoğrafından %50 küçük, The Wyndnam Newyorker otelimizin Empire State manzaralı 35. kattaki odamıza ulaştık. Siz siz olun eğer internet sitesinde odanın alanını yazmadılar ise o odadan uzak durun. Çünkü fotoğrafta 15 m2 lik oda 35 m2 gibi duruyor.

1. Gün
Valiz ve içine depoladığımız Yiyecekler de yanımızda olmayınca, Yemek konusunda da hassas  olduğumuzdan kahvaltı derdi ile güne başladık. Elinizde bir akıllı telefon ve içinde bilinen malum uygulamalar (Google, Çeviri, Maps, Tripadvisor vs.) olduğu sürece kim korkar yurt dışına gitmekten.

Zaten Gezdiğimiz yerlerin hemen hepsini filmlerde defalarca görmüştük.

Simit Sarayı 
Hemen 5. caddede ki Simit sarayına kısa bir yürüyüş yaptık. Simit pizza, kahvaltı tabağı, mercimek çorbası, poğaca ve çay karnımızı doyurmak için yetti de arttı bile. 

Newyork Public Library
Küçük bir yürüyüş ile az ilerideki Newyork Public Library' e girdik ve ücretsiz gezdik. Filmlere konu olmuş bu mekanı,  kütüphane harici turistik bir alan haline getiren bizim gibi turist ler doldurmuştu içeriyi. Bu sebeple gerçek araştırmacılar için bazı bölümler kilitli idi ve uzaktan bakabiliyor dunuz. 
Daha önce gittiğimiz Sturtgart kütüphanesi gibi burasıda ülkelerin gelişmişlik seviyesini göstermeleri açısından önemli. Kütüphaneler ve içlerinde ki eserler o ülkelerin gelişmişlik seviyesi ile doğru orantılı olsa gerek. 

Grand Central
Birçok tren hattının birleştiği, gökdelenlerin arasına sıkışmış nispeten tarihi (Bizim tarihi eserlerimizin yanından bile geçemeyeceği için böyle söylüyorum.) bir mekandayız. İçinde bir çok mağaza ve kapısız bir Apple Store' da var. Bir köşedeki sergi alanında ise VR gözlük ile kullanılan yerinde sayan bir bisikleti de tecrübe ettik. Cihaz size evde bisiklet kullanırken doğada geziyormuş hissi vermeye çalışıyor ancak oldukça başarısız. 

Interpid
Eski bir uçak gemisini PIER 86 İskelesine yanaştırıp müze yapmışlar. Ama gerçekten eski. üzerinde yine eski uçaklar, helikopterler, Enterprise uzay mekiği,  basit bir drone sergisi bile var. Para verip Amerikan eskilerini geziyorsunuz. Ama saygı duymak lazım. Yıllar yıllar önce bunları yapmasalar idi, şimdiki daha gelişmiş konumlarına ulaşamazlardı. Aynı durum artık eskimiş içinde fareler dolaşan Metro hatları, 1930 lu yıllarda ilkleri yapılan Gökdelenleri vs. vs. içinde geçerli. 

NY Metrosu
Fare deyince hemen korkmayın, ilaçlamışlar. Yinede bazen trende yada istasyonlarda sizin yürüdüğünüz yerde değil, sadece rayların arasında görüyorsunuz. Youtube üzerinde nasıl alınacağına dair onlarca videosu bulunan NY metro biletini almak bir ATM den para çekmek kadar kolay. NY metrosu da bahsedildiği kadar karışık değil. Basitçe Manhattan' ı bir dikdörtgen olarak düşünün. Zaten tüm Manhattan birbirini dik kesen ve sıra ile dikeyde ve yatayda numaralandırılmış bulvar (Avenue) ve caddelerden oluşuyor. Arada Broadway gibi bir kaç çapraz giden bulvar da var. Üst taraf UpTown, alt taraf Down Town, Sol taraf West Sağ taraf East hepsi bu. Maps üzerinden gideceğiniz yere karar verince kalkış tren istasyonuna girin, Kağıt biletinizi turnikeden okutun, Uptown yada downtown gibi gideceğiniz yönün levhasını takip edip trene bineceğiniz yere ulaşın. 

Top of the Rock

Empire states, Rockefeller Center, Crysler building vs. gibi canınız hangi binaya para verip çıkmak istiyor ise birini seçin. Biz bunu seçtik. Gece idi. Gündüzü tavsiye ederiz. Hatta mümkün ise Akşam saatlerine denk getirip ikisini bir arada yapın derim. Amerikan pazarlama sanatının harika örneklerinden biri olarak bir binayı parlatıp üstünden manzara seyretmeyi muhteşem bir etkinlik haline getirmişler. Çıkıp manzaraya bakıyorsunuz hepsi bu. O kadar çok ziyaretçi var ki, 3-4 yerde kuyruğu organize etmek için insanları bölüyorlar. İstanbul Safir' e de çıkmıştım. Burası beni daha fazla etkilemedi. 

Lego Store 1
Hemen yanıbaşında ki Lego Store' ye uğradık ama 8 de kapanıyormuş kaçırdık. 

2. Gün
Bugün pazar. Amerika' daki bir arkadaşımızı ziyaret edip, onun vesilesi ile Amerika' nın diğer -belkide asıl- yüzünü çocuklara göstermek istiyorum. Geniş yollar, bir kaç katlı evler, Alışveriş yapmak için alınan uzun mesafeler,yıllardır orada olup işi gücü yerinde olduğu halde dönmek isteyenler vs. vs. 

Bu sefer Penn Station içinden, NY local metrosuna bağlı olmayan yani Metro kart ile binemeyeceğiniz LIRR (Long Island Rail Road) şirketinin trenlerine bineceğiz. 
Eğer hafta sonu gidiyorsanız yoğun olmayan dönem olduğu için off peak biletlerini tercih edip daha ucuza biletinizi almalısınız. 

LIRR, Kiosk cihazından biletini alıp tren hattına yönelip trenimize bindik. Hat tamirde olunca yolun yarısını tren yarısını ise otobüs ile götürdüler ve bizi Ronkonkoma istasyonunda indirdiler. Oradan bizi arkadaşımız alıp, Önce bir Türk market/restoranına götürdü. İçeride bir çok Türk ürünü var idi. Buralarda özellikle Türk markalarını getiren şirketler varmış. Ardından Arkadaşımız yaptığı evlerden birkaçını bize gezdirdi. Tipik amerikan mimarisi evler kullanışlı ama pahalı. Zaten alıcılar da ancak mortage ile ev alabiliyorlar. Bizde çok tartışılan AVM lerin şehirdışında olmasına yönelik uygulama Amerika' da uzun yıllardır var. Büyük bir outlet center' dan alışverişimizi yapıyoruz. Sonrasında ise akşam yemeğinde muhteşem bir sunum yapan Japon restaurant' ında balık, pilavımızı yiyip tekrar otelimize dönüyoruz.

3. Gün
T.Mobile
Bir arkadaşımızın ricası ile T.Mobile ofisine girip Sim kart aldık.30-40_$ a alınan bu kart ile hem bir amerika numaranız hemde 2Gb internetiniz oluyor. Tabii farklı seçenekler de var. Bizdeki ön ödemeli kart misali. Aldığınızda bunu Aktif ettirmeniz gerekiyor siz uğraşmayın, kartı telefonunuza taktırıp onlara yaptırın bu işi. 

Central Park Zoo
İçinde Koyun, İnek gibi bizim için sıradan ama Gökdelenler ile dolu  Manhattan ahalisi için farklı yaşam türleri olarak kabul edilen hayvanların da olduğu, Kayseri' deki Harikalar parkının çok çok daha küçüğü bir alana kurulmuş bir hayvanat bahçesi işte. Farklı olarak Penguen' leri ilginç bulduğumuzu söyleyebilirim Belli saatlerde Fok ve Penguen besleme etkinliklerini izleyebiliyorsunuz. Biz  Fok a denk geldik. 

Central Park 
Gerçekten büyük bir park alanı. Detayları internet te her yerde var. Biz etrafında şöyle bir dolaşalım diye bisiklet kiraladık. Minik bir pazarlık ile 3*17_$ para verip 2 saat için bisiklet kiraladık. Parkın etrafından ve zaman zaman içinden de geçen bir yol var. Yolu üç şeride ayırmışlar, Sol şerit, koşucular Orta şerit bisiklet, sağ  şerit ise park görevlilerinin arabalarına ayrılmış. Koca şehrin içinde sanki ormanda geziyorsunuz havası oluşturmuşlar. Tamamen düz olmayan, zaman zaman inişli ve çıkışlı bir yol var. Bisiklet kiralama bahanesi ile Park' ı bile sattılar bize.

National Museum of American History
5. cadde ile Central Park' ın batı ucunun kesiştiği yerden kiraladığımız bisikleti bırakıp (Ki bu noktada meşhur bir Apple store' da var.) Bu sefer parkın içinden yürüyerek National Museum of American History' e gittik. Yine büyük bir müze alanı. Çocuklar da yorgun olunca özellikle Dinazorların olduğu katı daha detaylı gezdik. Diğer bölümler de çok  ilginç tabii.

Lego Store 2
Bu sefer açıktı. Girip bir tek bir şey aldık. Küçük bir mağaza. Manhattan' da, hele de Rockfeller Center altında kiralar pahalı olmalı.

Time Square
7. Avenue ile Broadway caddesinin kesiştiği yerdeki bol ışıklı reklam levhalı turistik bölge. Neden kalabalık olduğunu çocuklara anlatamadım. Çünkü bende bilmiyorum. Onlar ne var ki burada ışık işte deyip geçtiler. Ama biz yine de meşhur kırmızı merdivenlerde oturup, kalabalığı seyredip, 1-2 hediyelik eşya mağazasına hızlıca girip çıktık.

4. Gün

Brooklyn parkı
Bugün gökdelenleri şöyle bir uzaktan görelim istiyoruz. Bu sebeple en iyi Manhattan manzaralarından birini alabileceğimiz Brooklyn parkına gidiyoruz. Bu park' dan Manhattan, Brooklyn köprüsü ve Manhattan Köprüsünü üçü bir arada şeklinde görebiliyorsunuz.
Hemen oradan bir bilet alıp NYC Ferry ile karşıya tekrar Manhattan tarafına gidiyoruz.

Wall Street&NYSC&Öküz
Feribottan indiğimiz Wall Street iskelesinden hemen yürüyerek Wall Street caddesine gittik. Amerikan tarihi içinde önemli bir yeri olan Federal Hall merdivenlerinde oturup, New York borsasını, Wall Street caddesini ve ileride ki Sarar mağazasını gözlemledik. Ardından meşhur Charging bull heykelinde fotoğraf çektirdik. Çocuklar buna pek bir anlam veremeyince ona Öküz demeyi daha anlamlı buldular.

Battery Park&Özgürlük anıtı &Staten Island
Charging Bull' un hemen yanıbaşında ki bu park' a elimizdeki Subway Tuna  sandviç ile gidip, diğerlerinin  de yaptığı gibi parkta yemeğimizi yedik. Parkın hemen yanında ki iskelede Özgürlük heykeli turları  ve karşısında Özgürlük heykeli var. İnternette ki yorumlarda da etkilenip, oraya gidip gelmenin vakit ve nakit kaybı olacağını düşünüp, ilerideki her nedense bedava olan Staten Island Ferry' e bindik. Bu feribot Özgürlük heykelinin nispeten yakınından geçiyor. Farklı bir açıdan Manhattan manzarası ve biraz okyanus havası almak isteyen bizim gibi turistler için ideal. Gittiğiniz yerde bir numara olmadığından indiğimiz gibi tekrar dönüş feribotuna bindik toplam hepsi 50 dk sürdü. 

5. Gün

Macy's 
Otelimizden hemen yürüme mesafesinde olan 9 katlı bizim Boyner' in tarzında ama epey irisi olan mağazadayız. Asma kattaki büroya pasaportunuzu gösterip, indirip kuponları alabilirsiniz. Eğer bir Outlet' e gitmek için ayıracak 1 gününüz yok ise bunun gibi yerlere mecbursunuz diyebilirim.

Bryant Park
Daha ilk gün gezdiğimiz Newyork Public Library' nin hemen arkasında ki bu küçük ama yoğun park' da iğne atsanız yere düşmez diyebilirim. Gökdelenlerin arasına sıkışmış bu küçük alan epey aktif. Yazın çayır olan alan, kışın buz pateni pisti olarak kullanılıyor.
Minik gösteriler, Öğle yemeğini  hızlıca geçiştirmeye çalışanlar, güneşlenenler hepsi bir arada.

Whole Foods
Amazon bu markayı satın alınca Bryant Park'ın yanıbaşında ki mağazası dikkatimizi çekti. İçinde yiyecek adına bir çok şey var. ve çok kalabalık.

DJI Drones
Times Square'nin yakınında ki bu küçük mağazada profesyonel Drone' lar bulabilirsiniz. En ucuzu 500_$ idi.

Chelsea Market
Eski bir bisküvi fabrikasını orijinal ini nispeten koruyarak bir alışveriş alanına çevirmişler. Farklı bir deneyim idi. 

Modern Pinball
Meşhur Pinball  oyununu orijinal makinelerinde oynayalım dedik. Ancak umduğumuzdan daha kötü bir yer idi. 

VR World
İçinde 40' dan fazla VR oyunu deneyebileceğiniz bir yer. Peşinen söyleyeyim Tokyo' daki VR PARK' ın yanından bile geçemez. Daha başarısız. İçinde farklı VR oyunlarını 2 saat için para verip istediğiniz kadar oynayabiliyorsunuz.  


Minik notlar  : 
1. 14 yaşına kadar olan çocuklarınız için Eğer Anne-Baba' dan birinin ABD vizesi var ise sadece internet üzerinden müracaat ve form vs. gönderip çocuklara da Ebeveynlerinin  vize süresi kadar vize alabiliyorsunuz. 
2. ABD ye inmeden önce uçakta dağıtılan beyaz gümrük deklare formunu doldurun. Panik yok basit 3-5 soru işte. Formu pasaport kontrol noktasında sizden isteyecekler. Her aile için 1 adet yeterli Formun nasıl doldurulacağı THY uçağın koltuk ekranları arkasında ki bir video da var. 
3. Ulaşım :  Metro, Taxi ve tabii ki UBER. Fiyat ve olarak Taksiyi aratmıyor ve daha kolay bir çözüm olduğunu söyleyebilirim. Tabii ki Manhattan trafiğine razı iseniz. 
4. Valizlere ne mi oldu? Uçaktan gece yarısı inmiş idik. Kargo ile aynı gün saat 23:00 gibi otel e geldi. Bu arada bende bir kaç kez havalimanı nı,THY Türkiye  kayıp bürosunu, Bileti aldığım yeri vs. vs. aradım. Ancak tüm bunların ingilizce mi ilerletmek ten başka bir faydası olduğunu düşünmüyorum. Zira valizleri sonra ki uçak ile gönderip, benzer durumda olan  diğer valizler ile otele göndermeleri bu kadar zaman almış olmalı. 
5. Ne yedik? Dedim ya hassas olunca işiniz zor ama açta kalmazsınız. Tamamen peynirli pizza, Subway'dan Tuna yada salata menü, Türk ve Helal restorantlar hizmetinizde. 
6. Geziden sanki memnun değilmişsiniz gibi :  Bu aslında amacınıza bağlı ben gezinin amacına ulaştığını düşünüyorum. Çocuklara İngilizce' nin ne kadar gerekli olduğunu, Dünya'nın ne kadar büyük olduğunu, İnsanların ne kadar farklı olduğunu vs. vs. sürekli anlatmak yerine bir geziye sığdırıverdim. 

Baktım olmadı gezmeye devam...